in Letterland

Ian Curtis - Isolation (fragment)

In de rubriek Op het eerste gedicht vertellen poëzieliefhebbers over het allereerste gedicht dat bij hen 'het heilige poëzievuur' heeft aangewakkerd.
Aflevering 12: dichter en romancier Christophe Vekeman.

Het allereerste gedicht dat mij raakte in de diepten van wie ik was en onvermijdelijk nog altijd ben: geen idee, ik heb er werkelijk het raden naar, mijn geheugen is zwak, en die zwakte is niet toevallig sterker dan ik. Wel herinner ik mij uiteraard dat ik op jonge leeftijd ten zeerste geporteerd was voor onder meer De Oostakkerse gedichten van Hugo Claus, mitsgaders, zoals dat gaat, voor bepaalde regels van Jotie ’t Hooft. Maar nooit, denk ik, is er door mij met zo veel overtuiging een citaat tegen de wand van mijn slaapkamer bevestigd als de volgende tekstflard van Ian Curtis, zanger van Joy Division, uit het nummer Isolation:

Mother, I tried, please believe me
I’m doing the best that I can
I’m ashamed of the things I’ve been put through
I’m ashamed of the person I am

Deze niet mis te verstane boodschap onderschrijf ik vandaag de dag niet meer even luid en hardnekkig als toen, laat ons in godsnaam wel wezen, maar ze vervult mij niettemin nog steeds, wanneer ik aan een en ander terugdenk, met onbehagen en met deernis, en ook – vreemd genoeg – met een koppige vorm van levenslust.

Hugo Claus - Nu nog

(meer audio van Hugo Claus)

Reugebrink wint Gouden Uil

De Nederlander Marc Reugebrink heeft verrassend de Gouden Uil Literatuurprijs gewonnen. De auteur kreeg de prijs voor zijn boek 'Het grote uitstel'. De grootste Vlaamse literatuurprijs werd uitgereikt tijdens een live tv-uitzending op Canvas vanuit het Antwerpse justitiepaleis. >>>

Het spreidt mij

De Groene Amsterdammer: 'Niet bang voor poëzie zijn, was ook bij het schrijven van proza het credo van Hugo Claus. En: ‘Ik schrijf mijn eigen taal, de taal die ik maak.’ Een stelregel die geleid heeft tot een uniek, onvergelijkbaar oeuvre dat over honderd jaar nog even gretig gelezen en bestudeerd zal worden als bij des schrijvers leven. Op de volgende bladzijden een voorschot hierop, met een beschouwing over zijn proza en zijn poëzie. Want hij mag dan wel zogenaamd gestorven zijn, klaar met Claus zijn we nooit.' >>>

Afscheid van Hugo Claus

In Antwerpen is vandaag afscheid genomen van Hugo Claus.

Robbert Ammerlaan: "Zijn wortels liggen in het Vlaamse land, maar in bewondering en liefde staan de Nederlanders schouder aan schouder met zijn landgenoten. Echte literatuur kent geen grenzen. Wat er in dat leven tot stand is gebracht is zonder weerga – is van een rijkdom en overvloed zoals alleen Hugo Claus die heeft kunnen geven." >>>

Erwin Mortier: "Hij heeft de verbijsterende veelheid van al onze talen blootgelegd in hun virulente pracht: het woord dat op ons teert, ons heel maakt en ons aanvreet tegelijk. Daarmee heeft hij letterlijk laten horen hoezeer in de menselijke conditie pracht en gruwel verweven zijn, hoe dicht zij elkaar op de huid zitten in ons. Hij heeft ons en zichzelf zo scherp gezien, met een blik waarin woede en deernis volkomen samenvallen." >>>

Suzanne Holtzer: "Het gruwelijk proces van zijn ziekte - die Hugo pas heel laat wilde benoemen omdat hij beter met de paniek kon leven dan met de zekerheid van de diagnose - hebben ze samen doorstaan. De laatste dag voor zijn dood schoot Hugo tijdens de lunch de regel van een liedje van Lou Reed te binnen: It’s just a perfect day." >>>

Jef Lambrecht: "Er wordt gezegd dat je niet wilde leven onder de nieuwe regering." >>>

Cees Nooteboom: "De eerste keer dat ik je zag was jij jong en ik nog jonger, de laatste keer was je oud, maar de jongen van ooit schemerde door de oude meester, met zijn ondeugd en zijn lach intact. Van die twee mannen, en al die andere mannen daartussenin die jij ook was neem ik vandaag afscheid, feestelijk en droevig. En ik vraag maar één ding: kom vooral spoken." >>>

Geen gedaver in het kadaver - over Hugo Claus in mijn leven als lezer

Vandaag vindt de afscheidsplechtigheid van Hugo Claus plaats. Op verzoek van in Letterland schreef Alain Delmotte een persoonlijk in memoriam.

- door Alain Delmotte

Ziedend en met de slag van een stoothamer beukte Claus zich in mij in met volgende openingsverzen:

Ik ben niet, ik ben niet dan in uw aarde.
Toen gij schreeuwde en uw vel beefde
Vatten mijn beenderen vuur.

Zoals voor zovele lezers, was De moeder inderdaad het eerste gedicht dat ik ooit van Claus las. Ik was vijftien - in mijn nog jonge leven als lezer - en ik begreep niets van het gedicht, kon het niet situeren, maar me beetpakken, door en door, deed het wel. Het had iets huiveringwekkend. Het bracht me in de war. Het spande mijn longen op als ik het gedicht uitsprak. Het viel me aan met een overdaad aan zuurstof. De gedurfde, grauwende en knauwende beeldspraak schudde me hard wakker, hield me in die schok:

Haar gewrichten waren jonge katten.

En hoe kon ik nog op ongerepte wijze mijn ouders aankijken na het lezen van die onthutsende regels:

‘Je bent mij ontgroeid’ zegt zij traag mijn
Vaders voeten wassend, en zij zwijgt
Als een vrouw zonder mond.

3 gedichten van Martijn Benders

Titel: Karavanserai
Auteur: Martijn Benders
Uitgever: Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 0363 9
Prijs: € 16,50

In april verschijnt Karavanserai, de debuutbundel van Martijn Benders. Hieronder kunt u alvast 3 nog niet eerder gepubliceerde gedichten uit deze bundel lezen.

A Great American Visionary

In The New York Review of Books bespreekt Colm Tóibín de Complete Poems and Selected Letters van Hart Crane: 'Even though most of his poems were written when he was in his twenties - he was born in 1899 and committed suicide in 1932 - there is a definite sense from the few essays that Crane wrote and from the selection of his richly interesting correspondence now collected with his poems in a single volume that he had put considerable thought into his literary heritage and viewed his place in it with passionate sophistication. In 1926, in a letter to the editor of Poetry, Harriet Monroe, replying to her complaints about obscurity in his poem "At Melville's Tomb," Crane set down his defense of his poetry and offered one of his most detailed and useful explanations of what his lines actually meant, while making it clear that their meaning, while concrete and direct, was a dull business indeed compared to what we might call their force.' >>>

Afscheidsplechtigheid Hugo Claus live op Canvas en NOS

De afscheidsplechtigheid voor de vorige week woensdag overleden schrijver Hugo Claus, zaterdag om 12 uur in de Antwerpse Bourlaschouwburg, zal allicht live te volgen zijn via zowel radio- als televisie, melden diverse media. >>>

Leeglopen - Starik leest Mensema en Goudeseune

F. Starik las voor u twee boeken: Doem Dada van Bill Mensema, te verschijnen op 30 maart bij uitgeverij Passage, alsmede Het boek is beter dan de vrouw, van Koenraad Goudeseune, vorig jaar al bij Atlas uitgebracht.

- door F. Starik

‘Op de een of andere manier heb ik een boek geschreven,’ begint Bill Mensema de begeleidende brief, die bij zijn boek (roman, zegt zijn uitgever, het is een roman) is gestoken. ‘Het werd verdorie nog aan toe ook wel hoog tijd, zei een goede vriendin van me.’ Verdorie nog aan toe. Daarmee is de toon meteen gezet. De schrijver vindt het zelf ‘een grappig boek dat ook nog eens schijt heeft aan conventies.’ Op precies dat zelfde toffe toontje kletst hij zijn boek vol, 395 pagina’s lang. Lang en dik.

Doem Dada speelt zich af tijdens ‘de grote recessie’ van begin jaren tachtig. Twee jongens ‘uit de provincie,’ de vrienden Bill en Han, komen vanuit Delfzijl naar ‘de grote stad,’ en daarmee bedoelt Bill Groningen. Ze raken verzeild in jongerencentrum Vera, waar ze als vrijwilliger gaan werken. Bill, de held van het verhaal, doet een halfslachtige poging om Nederlands te studeren. De gehele roman lang probeert hij een boek te lezen. Hij vindt dat boek maar saai. En moeilijk. Bill beschikt over een uiterst beperkte woordenschat. Hij bezit gelukkig een woordenboek, daarin kan hij moeilijke woorden opzoeken. Onaneren, nooit van gehoord. Perceptie, wat zou dat kunnen betekenen?

Uit een warm hart

Gerrit Komrij: 'Iedereen begon als een dolle kieviet populisme en democratie door elkaar te halen. Het ene begrip vrat het andere op en er ontstond grote verwarring over de naam die men de overlevende – het nieuwe kindje – zou moeten geven.
Sommigen blijven volhouden dat het schepsel democratie heet.
Als dat zo is, vormt democratie ons grootste gevaar.'

Lees zijn bijdragen over democratie en populisme hier, hier en hier.

Van der Land streeft naar Eigen Gelijk

- door Olaf Risee

J.G. van der Land schrijft in het Nederlands Dagblad vandaag:

Er zijn onder de Nederlanders in grote lijnen twee visies te constateren.

1. Een ruime meerderheid - volgens een recent onderzoek 58 procent van de kiezers - is ervan doordrongen dat de islam een zeer grote dreiging vormt voor de westerse vrijheden en mensenrechten.

2. Een steeds kleinere minderheid - vaak mensen die zelfs nog nooit een koran in handen hebben gehad, laat staan dat ze die gelezen hebben - stelt dat gematigde islamieten geen bedreiging voor onze vrijheden en mensenrechten vormen. Sommigen (zoals prof.dr.ir. E. Schuurman) pleiten zelfs voor een bondgenootschap met gematigde islamieten. De islam is volgens sommigen gewoon een godsdienst.

Inderdaad zijn dit twee visies, maar in tegenstelling tot wat Van der Land suggereert, twee visies over twee verschillende zaken. Van der Land creëert hier eigenhandig een tegenstelling die in feite geen tegenstelling is. Hij stelt de godsdienst 'Islam' tegenover de bevolkingsgroep 'gematigde islamieten'. 

Opmerkelijk is ook het zinnetje 'Een steeds kleinere minderheid - vaak mensen die zelfs nog nooit een koran in handen hebben gehad, laat staan dat ze die gelezen hebben (...)'. Alsof die 'ruime meerderheid', die '58 procent van de kiezers' de koran wél gelezen zou hebben. Heerlijk staaltje manipulatie van Van der Land. In de psychologie heet zoiets, meen ik, een kokervisie.

Recensies allerhande

Cutting Edge publiceert recensies over:
- Innisfree van Christine D'haen;
- Komrij's De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten;
- Het is hier altijd laat van licht - Amsterdamse stadsgedichten van Adriaan Jaeggi.

Edwin Fagel bespreekt voor de Recensent er is een spookrijder gesignaleerd van Xavier Roelens.

Andy & the Androids live in Antwerpen

- door Olaf Risee

Andy & the Androids gaven afgelopen zaterdag hun aller-, aller-, allereerste en nu al legendarische optreden. En ik was erbij - ha! In de Nova op het Kiel te Antwerpen. Nova is een buurtcentrum waar men op vrijdag pannenkoeken kan eten, behalve tijdens de feestdagen. Dan serveert men curryworstjes die halal zijn.

Gedurende 50 minuten strooit Andy, op 'pompende grooves en hitsige ritmes' (dixit de website), met allerhande poëtische oneliners die je op enig moment in je leven van pas zouden kunnen komen. "In een ravijn vallen, is ook terug naar de natuur." Of: "Rozijnenhaters zijn zeldzaam, maar daarom nog niet bijzonder." Alsmede: "Er zijn op de wereld teveel Christenen en te weinig leeuwen". Je steekt er dus nog wat van op ook, van zo'n avondje Andy & the Androids. En dat alles enthousiast gelardeerd met vrolijke muzieknootjes en hitsige danspasjes.

Het zou overdreven zijn te stellen dat de vonken er afgelopen zaterdag vanaf vlogen, ook al omdat Nova nu niet direct over de beste geluidsapparatuur bleek te beschikken. Maar het was, voor een première, zonder meer een goed optreden. U gaat ongetwijfeld nog veel van die jongens horen. Ook als u dat eigenlijk liever niet wilt.

Let's have maiden sonnets instead of maiden speeches

Now that the "man who wasn't Blair" storm has disappeared back into the rhyming teacup it came from, maybe it's time to consider the wider question of politicians and their attitude to poetry. The offending poem was seen as the equivalent of a rude chant on the terraces or a bit of graffiti on a toilet wall; it filled a few column inches and got some people talking and some others having a go at writing something themselves, but in the end it was seen as essentially frivolous, a diversion from whatever the real business of government is. What a lot of people failed to register is that poetry business is the real business, and not just for poets but for legislators too. >>>

> Meer Engelstalige literatuur

Poëzie, Bach, drank en vrouwen

Wanneer Bert Bakker een borrel op had, en dat was vaak, verklaarde hij; “Er zijn maar vier dingen in dit leven: dat is poëzie, Bach, drank en vrouwen. En in deze volgorde”- gevolgd door een ronde vloek. Uit deze speciale ‘Zacht Lawijd’-aflevering blijkt onder meer de enorme waarde die Bakker hechtte aan vrouwelijk schoon. De poëzie vond hij dus wel buitengewoon belangrijk. >>>

J. Bernlef - Meer in dingen dan in mensen

In de rubriek Op het eerste gedicht vertellen poëzieliefhebbers over het allereerste gedicht dat bij hen 'het heilige poëzievuur' heeft aangewakkerd.
Aflevering 11: dichter en recensent Erik Lindner.

Ik hield niet van poëzie. Ik had er helemaal niets mee. Ik las het niet. Ik schreef het niet. Tot op mijn veertiende mijn vriendin van drie jaar ouder een gedicht van me in haar oude poésie-album wilde. Ik heb er mijn best op gedaan. Vond het vreselijk om te doen. Een soort ploeteren. Je hersens pijnigen. Maar ze was er blij mee. Haar moeder las het en zei: die jongen kan schrijven. Geen gemakkelijke vrouw was dat.

Inleiding bij '4 zinnen' van Samuel Vriezen

Afgelopen donderdag werd in Amsterdam de bundel 4 zinnen van Samuel Vriezen gepresenteerd. Hieronder kunt u de inleiding lezen die Hans Groenewegen bij die gelegenheid uitsprak.

- door Hans Groenewegen

Geheel tegen mijn gewoonte wil ik beginnen met een anekdote. Omdat Samuel Vriezen geen gewoon dichter is, mag ik dat van mezelf, van een gewoonte afwijken. Tussen haakjes gezegd, Vriezen is een van die speciale dichters die je doen beseffen dat er ook gewone dichters zijn.
De anekdote: ik liep met Samuel Vriezen door een Nederlandse stad. Ik ben niet alleen zijn redacteur bij Wereldbibliotheek. Als dichters komen we elkaar tegen in het project 'dichters lezen dichters'. Als we dan samen door een stad lopen, dan praten we over de wereld en dus over poëzie. Dat is net zo vanzelfsprekend als wanneer je over poëzie praat, of wanneer je poëzie schrijft, dat je het dan over de wereld hebt, dat je dan werkelijkheden verkent. We kwamen te spreken over de gedichten van William Carlos Williams. Voor de anekdote maakt dat eigenlijk niet uit. We hadden net zo goed over een andere interessante dichter kunnen spreken: John Ashberry, Louis Zukofsky, Rolf Dieter Brinkmann, Petrarca of C. Tarkos. Maar we hadden het als ik me goed herinner over Williams. Wat Vriezen over hem zei trof me bijzonder. Het trof me omdat er uit een van de zinnetjes een houding spreekt die ik van mezelf niet ken. Hij zei: ''Toen ik Williams las dacht ik, ha, dat hoef ik niet meer te schrijven.'' Ikzelf dacht toen ik Williams las, shit, dit kan ik niet meer doen.

Dirkje Kuik overleden

De Utrechtse schrijfster en beeldend kunstenares Dirkje Kuik is afgelopen dinsdag in haar slaap overleden. Kuik is 78 jaar geworden. Zij is vrijdag in stilte begraven in haar geboorteplaats Utrecht. Dit heeft de Stichting Literaire Activiteiten Utrecht (SLAU) zaterdag bekendgemaakt. >>>

Een scheut dolce vita boven het vlakke land

Erwin Mortier over Hugo Claus: 'Hij was in die kindertijd voor mij een stem op de radio: speels, lijzig, zangerig. Een stem die velen in Vlaanderen ‘verdacht Hollands’ vonden klinken, een typering waarin altijd een onderhuids verwijt van volksverraad besloten lag. Zijn verschijning goot een gulle scheut Dolce Vita over het vlakke land tussen Gent en Brugge. Op de beeldbuis zoemde hij achterop een motorfiets door de straten van onze grauwe steden, onveranderlijk zat voorop achter het stuur een bloem van een vrouw de zinnelijkheid zelve te wezen, en wanneer hij geïnterviewd werd balanceerde, in die dagen dat men nog mocht roken op de televisie, steevast een sigaret tussen zijn vingertoppen, waaraan zijn vlezige lippen arabesken van rook wisten te ontlokken.' >>>

Twee recensies

Literair Nederland bespreekt het nieuwe nummer van DWB: 'Fielten, ploerten en ander schoftentuig dat zich bedient van de edele literatuur, wat moeten we daarvan denken?  En ook andersom: wat moeten we denken van de literaire voortbrengsels van zulk rapalje? In een reeks essays over schrijvende schoften proberen samenstellers Jos Joosten en J.H. de Roder en de meewerkende auteurs hier een voorzichtig antwoord op te geven.' >>>

Piet Gerbrandy recenseert voor de Volkskrant de bundel Vuur van H.H. ter Balkt: 'Gaat het goed met ons? Volgens H.H. ter Balkt (1938), een van de meest gedreven hoeders van het nationale geweten, niet. In juni 2007 genoten de leiders van de G8 in een Duits stadje met de pompeuze naam Heiligendamm van de zegeningen van het grootkapitaal, ‘bij de speeksel opwekkende lekkere wijn/ uit de allerfijnste gaarden’, terwijl aan de grens tussen Oostenrijk en Italië een lading Poolse koeien crepeerde: ze waren tegengehouden omdat hun stralingsniveau te hoog was.' >>>

Claus op Cultura

Cultura besteedt dit weekend volop aandacht aan Hugo Claus. Te zien is onder meer een documentaire waarin een jongensdroom van Claus verwezenlijkt wordt: de verfilming van de roman van Hendrik Concience "De leeuw van Vlaanderen", Claus die te gast is bij Sonja Barend, en de TV-show op reis waarin Ivo Niehe Claus ontmoet in Vlaanderen en Frankrijk. Zie hier voor het volledige programma-overzicht. 

"Ik lees woordenboeken voor mijn plezier"

Meander publiceert een interview met Estelle Boelsma: "Hoewel mijn gedichten aanvankelijk bevolkt werden door archaïsche creaturen, zoals koningen, prinsessen, idioten, leprozen maar ook kwantumfysici, en een wat hermetisch, larmoyant taalgebruik hadden, merk ik dat mijn nieuwere gedichten meer de nadruk leggen op het alledaagse, speelser zijn, en dat het taalspel in het algemeen voorop staat." >>>

Ook kunt u enkele fraaie gedichten van Boelsma lezen.

Blair-nostalgie in rijmpje over Brown

At Downing Street upon the stair,
I met a man who wasn’t Blair.
He wasn’t Blair again today.
Oh how I wish he’d go away.

>>>

Ed Leeflang (1929 - 2008)

Digitale rectificatie

Erik Lindner laat weten: 'In De Groene Amsterdammer van deze week staat een bespreking van In een handpalm van K. Michel. Inkortingen op die bespreking zijn mij per abuis niet voorgelegd. Vandaar staan er nu een paar wendingen in die niet helemaal met de gewenste inhoud overeenkomen. Die dingen gebeuren nu eenmaal wel eens. Voor wie er interesse in heeft, heb ik de oorspronkelijke bespreking hier online gezet.'

Leven en werken van meneer Cogito

Zoals u weet is 2008 in Polen het jaar van Zbigniew Herbert. Ron Elshout publiceert nu op zijn weblog een in 1999 verschenen recensie over de door Gerard Rasch vertaalde Verzamelde Gedichten van Herbert: "Dankzij de vertaling van Gerard Rasch is Herberts universele thematiek ondergebracht in de Nederlandse poëzie. In een ‘Gebed van meneer Cogito’ staat te lezen: ‘ik dank U Heer dat U de wereld mooi en verscheiden hebt geschapen // en als dit Uw verleiding is dan ben ik verleid voor altijd en zonder vergeving’. Ik kan het de dichter en zijn vertaler nazeggen. Herberts poëzie is mooi en verscheiden geschapen en ik ben verleid." >>>

Als je alles kan, kan alles

Geert Buelens over Hugo Claus: 'De poëzie mag dan al het allerhoogste zijn, ze is natuurlijk niet heilig. Toen Paul Bogaert, Bart Meuleman en ik enkele jaren geleden voor Behoud de Begeerte het volksopvoedende programma Het Schone Geheim der Poëzie maakten, wilden we graag ook dat punt illustreren. Ons uitgangspunt: gedichten kunnen altijd nog verbeterd worden. En dat zouden we dus even demonstreren aan de hand van de gedichten van Hugo Claus.' >>>

Hugo Claus (1929-2008)

4 gedichten + een tekening van Hans Verhagen

Titel: Zwarte gaten
Auteur: Hans Verhagen
Uitgever: Nijgh & Van Ditmar
ISBN: 978 90 388 9060 9
Prijs: € 16,90

In april verschijnt Zwarte gaten, de nieuwe bundel van Hans Verhagen met poëzie en tekeningen. Hieronder kunt u alvast 4 nog niet eerder gepubliceerde gedichten lezen en een tekening bekijken uit deze bundel.

De goed gelogen kanarie - interview met Jan Baeke

Geen hond, geen kanarie en ook geen sigaretten. Jan Baeke (Roosendaal, 1956) liegt in zijn bundel Groter dan de feiten, blijkt bij een bezoek aan hem thuis in Amsterdam. Hij heeft geen hond, geen kanarie en hij rookt niet; zijn vriendin evenmin. Hij heeft wel een kat en een kind. Daarvan is weer geen spoor in de versregels.
Dichters mogen liegen, daar zijn ze dichters voor. Elk jaar wordt er een prijs uitgereikt, de VSB Poëzieprijs, voor de beste 'leugens' van het jaar. Baeke is dit jaar een van de vijf genomineerden; op 11 april valt de beslissing wie er met de 25.000 euro naar huis gaat. >>>

How dirty is that Auden poem?

It is really, really, really, really dirty. Like a Penthouse Forum letter, except in lively verse, and with no women. It's sort of great, and also sort of cheesy and awful, and also occasionally hilarious. ("'Shall I rim you?' I whispered. He shifted his limbs in assent.") We feel compelled to reprint the entire thing, just because we never had any idea that W.H. Auden wrote an unbelievably filthy poem about an anonymous blow job. >>>

Schoon verbrand - statement tijdens de Lucebert-avond in Perdu

Perdu organiseerde 7 maart jl. een avond rondom Lucebert. Marc de Kesel is als filosoof verbonden aan de Arteveldehogeschool in Gent en het Heyendaal Instituut in Nijmegen, en plaatste Luceberts esthetica in een filosofisch kader. Zijn toespraak kunt u hieronder lezen.

- door Marc de Kesel

De schoonheid heeft haar gezicht verbrand. Zo klinkt het in één van Luceberts eerste dichtbundels, apocrief / de analfabetische naam (1952), in een vers dat tot het collectieve literaire geheugen van de Nederlandse taal is gaan behoren. Het is bij Lucebert trouwens niet zomaar een vers onder de vele: het heeft een centrale plaats in één van zijn meest uitgesproken programmatische gedichten. Ik citeer het gedicht ten voeten uit [1].

It's a simple fact: poets die young

Poets, by tradition, imagine themselves likely to die young. But that's not a matter of imagination, says Associate Professor James C Kaufman, of California State University at San Bernardino. It's a simple fact.
Kaufman looked at the lives and deaths of 1,987 deceased writers from four different cultures: American, Chinese, Turkish and eastern European. His 2003 study, The Cost of the Muse: Poets Die Young, paints a mathematically ghoulish picture. Poets drop off earliest, Kaufman explains, but authors in general are not a long-lived bunch. >>>

Vergeten schrijvers: Daan Boens

Ik heb Daan Boens enkel tijdens zijn laatste tien levensjaren gekend. Hij was toen een gezette zeventiger, eerder klein van gestalte, het gelaat van een rustig en wijs man, een sympathieke glimlach, gecultiveerd, een vlotte prater, een charmante heer. Ik herinner me ook zijn jongere, heel mooie vrouw Hilda Reichardt. Toen we af en toe contact hadden en ik hem een paar keer heb opgezocht, woonde hij in de Sint-Niklaasstraat 56. Zijn woning een waar museum met werken van Spilliaert, Servaes, Verdegem, Vanaise, Baertsoen en talloos veel anderen. Hij werkte mee aan mijn verzamelbundel opstellen Rondom Richard Minne (1971) en hij publiceerde in de Yang Poëziereeks zijn laatste gedichtenbundel Kwatrijnen integraal (1973). >>>

Hendrik Marsman - Tempel en Kruis

In de rubriek Op het eerste gedicht vertellen poëzieliefhebbers over het allereerste gedicht dat bij hen 'het heilige poëzievuur' heeft aangewakkerd.
Aflevering 10: redacteur en criticus Bertram Mourits.

Het heeft lang geduurd voordat ik serieus poëzie ging lezen. Ik zal me niet beklagen over mijn leraar Nederlands op de middelbare school maar poëzie was niet inbegrepen bij de liefde voor literatuur die me door hem is bijgebracht. Ik moest ervoor gaan studeren en zelfs toen wist ik lange tijd zeker dat ik me vooral op proza zou gaan concentreren.

Ergens in het tweede jaar was het, toen we van docent Kees Singeling de opdracht kregen om Tempel en Kruis van Hendrik Marsman te lezen. Niet zomaar lezen, we kregen allemaal een leidraad of een thema mee, in het geval van mijn ‘groepje’: de vier elementen. Ik weet niet meer of het de bedoeling was om die vier elementen onderling óók nog te verdelen – nee, dat zal wel niet – maar ik herinner me nog wel het gevoel van tovenarij dat me overviel toen ik dat klusje een beetje grondig ter hand nam. Ik stelde me al lezend absurde vragen. Hoort ‘sneeuw’ bij het element ‘water’? En ‘bron’? En waarom niet? Het leek wel of bepaalde regels door een mentale marker werden uitgelicht nu ik alleen maar op zoek was naar lucht water aarde vuur.

Verslag StAnza-festival

Zoals u vorige week op in Letterland kon lezen, waren Elmar Kuiper en Tsead Bruinja de afgelopen dagen te gast op het StAnza-festival in Schotland. The Scotsman doet verslag van het festival: 'Five years ago, on the same day that British and American troops marched into Iraq, poets convened in St Andrews for the first day of the StAnza Poetry Festival. The invasion formed an uncomfortable backdrop to the festival that year – sitting listening to poetry felt like fiddling while Rome burned.' >>>

English poetry masters (3)

Telegraph.co.uk's week-long series celebrating the great poets of the English canon.

Robert Browning’s (1812-1889) is among the very first human voices to have been recorded. Invited to recite his poem "How They Brought The Good News From Ghent to Aix" onto a wax recorder, he muffed his lines. On the recording held by the British Library, you can still hear him yap: "I’m [crackle crackle] sorry… but I can’t remember mi own vahses…" >>>

Zie hier voor deel 1 & 2 en hier voor deel 3 & 4 uit deze reeks.

Jaap Blonk & Joan La Barbara - Messa di Voce: "Pitchpaint"

(meer Messa di Voce)

Pablo Neruda Prize 2008 to Chilean Poet

Chilean poet Carmen Berenguer has been awarded the prestigious Ibero-American Pablo Neruda Poetry Prize 2008, the jury of the contest said. Berenguer is the first Chilean to pocket the prize, which is the highest award presented to Ibero-American poets by the State of Chile. >>>

Größtes hörbares Lyrikprojekt Deutschlands

Die bislang größte hörbare deutsche Gedichtsammlung ist am Freitag auf der Leipziger Buchmesse vorgestellt worden. Die Hörbuch-Edition "Lauter Lyrik" umfasst nach Angaben des Südwestrundfunks (SWR) fast 1100 von Schauspielern interpretierte Gedichte aus den vergangenen 900 Jahren. >>>

> Meer Duitstalige literatuur

Poëziecartoon 791

- door ACG Vianen

Nieuw profiel: De Schoolmeester

Op 12 maart 2008 is het precies 200 jaar geleden dat in Rotterdam Gerrit van de Linde werd geboren. Als De Schoolmeester werd hij de bekendste dichter-humorist van de negentiende eeuw. Hij overleed 150 jaar geleden, in 1858. Hij is nu opgenomen in de eregalerij van voormalige Dichters des Vaderlands. >>>

Knetterende Letteren op Cultura

Zoals eerder bericht wordt Knetterende Letteren voortaan maandelijks uitgezonden op Cultura. Inmiddels zijn er twee afleveringen uitgezonden.
In aflevering 1 (29 januari) was Remco Campert te gast, in aflevering 2 (4 maart) ontving Kenneth van Zijl Tonnus Oosterhoff.

Vanaf nu zullen de uitzendingen van Knetterende Letteren opgenomen worden in de rubriek Gedicht, Gehoord, Gezien aan de rechterkant op dit weblog.

Zilveren Schrijvers

Meander presenteert in samenwerking met fotografe Keke Keukelaar een serie indringende portretten van de stamoudsten van de Nederlandse literatuur. Deze krasse knarren zijn te zien op de expositie Zilveren Schrijvers in de Drvkkery in Middelburg.

Eerder publiceerde Meander van Keke Keukelaar een serie Schrijversportretten op toiletten en een interview met haar.
Dit keer fotografeerde Keukelaar schrijvers, onder wie Leo Vroman, Sybren Polet, Simon Vinkenoog, Gerrit Kouwenaar en Remco Campert, voor de Boekenweek - die heeft het thema Van oude menschen... De derde leeftijd en de letteren. De expositie loopt nog tot en met 12 april 2008.
Margo Verbiest stelde ook dit keer een presentatie voor Meander samen: Zilveren Schrijvers.

English poetry masters (2)

Telegraph.co.uk's week-long series celebrating the great poets of the English canon.

Percy Bysshe Shelley (1792-1822): Anarchist, heretic, idealist, fugitive, sponger, love-rat, twentysomething corpse: Percy Shelley was surely the romantic’s romantic. >>>

Anyone who has stood with their breath misting in an icy church late on Christmas Eve and sung 'In The Bleak Midwinter' will have a piece of Christina Rossetti in their heart. >>>

Zie hier voor de eerste twee delen uit de 'English poetry masters'-serie.

Mikhalkov turns 95

Sergei Mikhalkov, a popular children's poet and also the author of the lyrics of the Soviet and modern Russian anthems (they use the same music) turned 95 on Thursday. The poet's anniversary was celebrated by many colleagues and celebrities, and a jubilee concert was held on Thursday at the Bolshoi Theater. President Vladimir Putin sent personal congratulations to Mikhalkov, noting his great contribution to the development of Russian culture. >>>

Boekenbalgedicht

Onder de titel 'Droom' publiceerde Het Parool op 25 maart 1955 onderstaand gedicht van Jac. van Hattum:

'k Zag Hoornik lopen op het Leidse Plein,
imponderabel, maar naar-den-Geest;
hij was op weg naar 't jaarlijks boekenfeest;
wat zou zo'n feest ook zonder Hoornik zijn?

>>>

Nederlands gedicht uit 1325 ontdekt

''Het gedicht is uitzonderlijk, zeker voor die tijd. We dachten altijd dat de Nederlandse taal in die periode niet zo subtiel en rijk was. Maar dit gedicht bewijst het tegendeel. De manier van dichten zet de lezer op het verkeerde been. Het is experimentele poëzie. Het gedicht vertelt over een liefdesaffaire, die slecht schijnt af te lopen. De tekst zit vol ogenschijnlijke nonsens, erotische dubbelzinnigheden en politieke actualiteit.'' >>>

Zie ook de eerdere berichtgeving hierover.

Klein pleidooi voor poëzie

De bestsellerlijsten van week één tot en met tweeënvijftig: spannend boek, afslankboek, kookboek, afslankboek, autobiografisch boek, afslankboek, en nooit eens een gedichtenboek. Het is of de poëzie iets ergs heeft gedaan, zo nadrukkelijk wordt er aan haar voorbijgegaan.
Toch zijn het de boeiendste boeken, gedichtenboeken. Neem het nieuwe werk van Ingmar Heytze (1970), Tonnus Oosterhoff (1953) en Toon Tellegen (1941). De schrijvers hebben weinig met elkaar gemeen. Ze bezetten drie verschillende perkjes in de rijke kruidentuin van de Nederlandse poëzie. Maar deze bundels, de allermooiste van het literaire seizoen, zeggen eenstemmig: lees nu eens, lees eens echt, de hele persoon, met je allernuchterste ochtendwezen en je allergrilligste avondaard. >>>

Verder lezen op in Letterland:

> Erik Lindner bespreekt Ware grootte van Tonnus Oosterhoff
> 2 gedichten uit Elders in de wereld van Ingmar Heytze

Verdraagzame Vekemans

Dirk Vekemans: 'Uw dienaar tijdens ‘Dichters voor Verdraagzaamheid’ in Waregem, afgelopen vrijdag.
Ook voor de videokwaliteit is nogal wat verdraagzaamheid vereist. U begrijpt dat ik dit de andere dichters eigenlijk wil besparen. Veel is er niet te zien,  maar je kan het toch horen en die haperende witte vlek daar, dat ben ik écht, heus.' >>>

2 poëzie-fragmenten van Samuel Vriezen

Titel: 4 zinnen
Auteur: Samuel Vriezen
Uitgever: Wereldbibliotheek
ISBN: 9789028422582
Prijs: € 15,90

Op 20 maart wordt in Perdu te Amsterdam de debuutbundel 4 zinnen van Samuel Vriezen voorgesteld (info). Hieronder kunt u alvast 2 fragmenten van 2 gedichten uit deze bundel lezen.

Lust for life op het bejaardenbal

Met het traditionele Boekenbal is dinsdagavond in Amsterdam de 73ste Boekenweek geopend. De week heeft als thema Van oude menschen, het Boekenbal koos juist voor Eeuwig Jong.
Voorlezend uit Louis Couperus’ Van Oude Menschen, de Dingen die Voorbijgaan. De Vlaamse schrijver en performer Tom Lanoye had gisteravond zijn optreden tijdens het Boekenbal 2008 natuurlijk niet anders kunnen beginnen. Het was de enig denkbare start van het theaterprogramma waarmee het Boekenbal – dit jaar gewijd aan ‘De derde leeftijd en de letteren’, de laatste jaren traditiegetrouw opent. >>>

English poetry masters

Telegraph.co.uk's week-long series celebrating the great poets of the English canon.

Geoffrey Chaucer (c. 1343-1400): Almost certainly the best poet ever to have served as a customs officer, Geoffrey Chaucer is the fountainhead of modern English verse. >>>

John Milton (1608-74): Four hundred years after John Milton's birth, the greatest poet and polemicist of the English revolution still speaks to us loud and clear. >>>

Nichts ist poetischer, als alle Übergänge und heterogene Mischungen

- door Renaat Ramon

Het stond in de sterren getekend dat ik als weegschaal zou geboren worden en zo is het ook geschied. Het zal aan mijn sterrenbeeld liggen dat ik redelijk vredelievend ben, meer van de muzen houd dan van Mars, niet gekozen heb tussen de artistieke disciplines waar ik enig talent voor meen te hebben en een voorliefde heb ontwikkeld voor de genres die twee disciplines (trachten te) verenigen – zoals daar zijn: de grisaille en het reliëf, die, het ene schijnbaar en het andere reëel, schilder- en beeldhouwkunst laten samengaan; het prozagedicht (dat minder gemakkelijk is dan het lijkt) en de concrete/visuele poëzie die, inderdaad, op redelijke gronden zowel tot de beeldende kunst als tot de literatuur kan worden gerekend. Niet voor niets zegt Novalis ‘Nichts ist poetischer, als alle Übergänge und heterogene Mischungen’.

Kuiper en Bruinja naar Schots poëziefestival

Morgen vertrekken Elmar Kuiper en Tsead Bruinja naar Schotland om voor te dragen op StAnza, een internationaal poëziefestival dat wordt gehouden in het historische universiteitsstadje St. Andrews. Bruinja en Kuiper zullen daar aan de Schotten hun Friestalige gedichten laten horen en er zal een boekje worden gepresenteerd met verschillende Schotse vertalingen van Friese gedichten van Albertina Soepboer, Abe de Vries, Anne Feddema, Elmar Kuiper, Cornelis van der Wal en Tsead Bruinja. Tevens wordt er een film vertoond, met Engelse ondertiteling, waarin bovengenoemde dichters een gedicht voordragen.

Een voorbeeld van één van de vertalingen van het Fries naar één van de dialecten van het Schots vindt u hieronder, eerst in de Schotse vertaling, gevolgd door de Nederlandse en eindigend met het Friese origineel.

Vanavond: Chinese poëzieavond

Met het oog op de komende Olympische Spelen organiseren PEN Vlaanderen, PEN Nederland, Amnesty International Vlaanderen en Het Trage Vuur samen met de stad Mechelen, het Erfgoedcentrum en het Joods Museum van Deportatie en Verzet een verhelderende avond. Meer info.

11 maart 2008 om 20 u / Erfgoedcentrum Lamot / Van Beethovenstraat 8-10 (ingang Haverwerf), Mechelen / entree: 5 euro

"Ik ben gewoon een slaaf"

De Pers publiceert vandaag een interview met Leo Vroman: "Het is me nog steeds een raadsel waar een gedicht uit ontstaat, maar als ik denk dat het er is en ik schrijf het op, verander ik meestal heel wat, en vaak heen en weer." >>>

Holvoet-Hanssen in Oostende

- door Olaf Risee

Gistermiddag trad Peter Holvoet-Hanssen, ter promotie van zijn laatste bundel Navagio, op in Oostende. In de toplokatie De Droge Coo, met uitzicht op zee. Een optreden zoals alleen Holvoet-Hanssen dat kan geven: met vleermuis alias applausmeester ("Zeg nooit tegen hem dat-ie van plastic is want dan kwetst u hem."), een doodskop ("Ik heb Paul van Ostaijen voor u meegenomen. Althans gedeeltelijk."), een sabel, een kapiteinsjas - kortom, alle attributen die een voordracht van Holvoet-Hanssen tot een voordracht van Holvoet-Hanssen maken. En er was, uiteraard, poëzie uit al zijn bundels, inclusief inleidingen die niet zelden langer duurden dan het in te leiden gedicht itself. Holvoet-Hanssen liet zich begeleiden door 'Nonkel Johnnies Wrakhoutband' (Jan Robberecht op accordeon en Myriam Sels op trompet) en er was een optreden van het Waalse blazersensemble Quartz, dat onder meer een vertaalde muzikale uitvoering van het gedicht Kuifje in Oostende ten gehore bracht.

Hieronder enkele foto's van het gebeuren.

Verslag Vrouwenslam 2008

Gijs ter Haar: 'Nog een weinig licht in het hoofd van gisteravond zit ik hier, lieve lezer, om konde te doen van de mooiste slam elk jaar, op de jaarfinale na wellicht. De Vrouwenslam ter ere van de Internationale Vrouwendag. Het begon allemaal iets later en rommeliger dan normaal (was dat vorig jaar niet ook al?). Hier had de lieftalligste presentatrice van Nederland, en vanavond de onze, niets mee te maken, Floor stond al ruimschoots op tijd in haar gouden jurk op hakken de laatste info te verzamelen. 3 dames hadden het echter niet kunnen halen, Ibunda, Vicky Francken en Tamara Bicken. 1 invaller had ik geregeld, Danny Danker uit Roermond, maar Hanneke van Eijken was nog niet in da house dus zaten we tot 20.45 met 4 dichteressen te wachten.' >>>

Ode aan fabelverteller

Voor dichter en schrijver Toon Tellegen was het gisteren dubbel feest. Hij kreeg tijdens het literair festival Het Voorwoord in de Koninklijke Schouwburg niet alleen de Huygensprijs voor zijn hele oeuvre uitgereikt...
...'s avonds was er ook nog een feestje waaruit bleek hoe hij met zijn werk andere kunstenaars inspireert. In het programma Ode aan Toon kwamen naast dichters, tekenfilmmakers en poppenspelers aan het woord. Met name Tellegens dierenverhalen hebben daar hun weg gevonden. Tellegen leek het allemaal erg op prijs te stellen, al had hij ’s middags bij zijn dankwoord voor de Huygensprijs nog gezegd dat hij hoopte dat het vooral zijn poëzie was die was bekroond. Want zijn dierenverhalen hadden al genoeg waardering ondervonden. >>>

Paul Rodenko - Het beeld

In de rubriek Op het eerste gedicht vertellen poëzieliefhebbers over het allereerste gedicht dat bij hen 'het heilige poëzievuur' heeft aangewakkerd.
Aflevering 09: dichter en recensent Alain Delmotte.

Was het het meisje of het gedicht?

Het was aan het Kortrijks conservatorium begin jaren zeventig. Ik volgde er Nederlandse en Franse voordracht. Dat was een heel klein beetje tegen mijn zin. Ik was als veertien-, vijftienjarige vooral uit op het volgen van toneellessen. Maar toen kon dat pas als je twee jaar voordrachtlessen had gevolgd. Maar dat ‘heel klein beetje tegenzin’ zou in recordtempo keren. En van die toneellessen zou verder niets meer in huis komen.

<