Bundelpresentatie van Ingmar Heytze

Gisteravond werd in Utrecht de bundel Elders in de wereld van Ingmar Heytze gepresenteerd. Vrouwkje Tuinman was er gewapend met pen en mobiele camera bij aanwezig.

- door Vrouwkje Tuinman

"Hij was er vroeg bij", zei Podium-redacteur Harminke Medendorp gisterenavond over haar auteur Ingmar Heytze. "Nouja, bij de poëzie dan, hè?" Al meer dan twintig jaar staat Heytze (38) als dichter op de planken. En dan heb je ook wat: de presentatie van zijn nieuwe bundel Elders in de wereld was uitverkocht. Er moesten mensen weggestuurd worden. Anderen stonden op krukjes en verhoginkjes om nog iets te kunnen zien.

Exact drie jaar en één week geleden verscheen Heytzes vorige bundel, Schaduwboekhouding. Destijds dacht hij dat het daarmee gedaan was. Afgelopen, uit, zeven bundels, het was genoeg. Maar een jaar geleden kreeg Medendorp een mailtje met als onderwerp ‘nieuw gedicht’. Elders in de wereld is in haar woorden ‘Ingmars poëtische herverovering’. Op zichzelf. En op de Utrechtse Leeuwenberghkerk, die de komende jaren als kleine zaal van Muziekcentrum Vredenburg fungeert. Het geluid is er uitstekend, de zichtlijnen minder. Pakweg 250 fans waren iets eerder gearriveerd dan ondergetekende en hadden een betere plek. Vanaf rij twintig ziet men alleen achterhoofden. Gelukkig wist ik van de meeste optredenden wel hoe ze eruit zien. Heytze had voor deze avond een aantal musici waar hij graag op losse gelegenheid mee werkt nu eens samen in één ensemble gezet. Te beginnen met Saartje van Camp, die haar cello liefdevol wurgde terwijl we het gedicht Gangsterliefde hoorden: ‘geniet maar van de koele mortel om je heen’.

Ook had Heytze dichters uitgenodigd. Als eerste zagen we Willem Thies, alweer iemand die zijn eigen profeties niet zag uitkomen. Ingmar besloot ooit slechts zeven bundels te schrijven. Thies had zichzelf beloofd jong te sterven, om precies te zijn op zijn 27ste, net als Kurt, Janis en Jimi. In plaats daarvan debuteerde hij, nuja, niet precies op zijn 27ste, maar wel wat jaren daarna.
Thies las uit zijn binnenkort bij Podium te verschijnen tweede bundel. Een van de gedichten heet Handelingen en is wellicht daarmee kenmerkend voor Thies’ nieuwe werk, dat meer parlando en scenisch lijkt te zijn dan zijn debuut. ‘De huid op zijn schouders schilfert.’ In de voordracht lijkt Thies soms wat te lenen van de ook al parlando Daniël Dee.

Ne me quitte pas, improviseerde viola da gamba-speler Ralph Meulenbroeks, die de laatste tijd zeer regelmatig met Heytze samenwerkt. In Utrecht is hun uitvoering van Brandkastkraker inmiddels een evergreen aan het worden. ‘Open en dicht zijn zulke oppervlakkige begrippen.’

Ook omnikunstenaar Kees Wennekendonk, vandaag achter de vleugel, waagde zich aan verklankingen van gedichten. Achter de schutting wist hij te passen op een bewerking van Pink Floyds Shine on you crazy diamond. Reeds! Bij Man en maan mochten we meezingen. Eerst de mannen, zei Kees. Maar ja, dat waren er relatief weinig, zoals wel vaker bij Heytze in de zaal. Toen de vrouwen mee mochen doen kwam men voorzichtig los. Evengoed had het publiek zeer veel applaus over voor zichzelf.

In de pauze kreeg Heytze, die net jarig was geweest, cadeaus, maar uitpakken was er niet bij. Een tv-ploeg sleurde hem mee. "Ik weet niet wie dit zijn", zei hij nog paniekerig. Het was de Avro, Ingmar. Kijk maar naar hun t-shirts.

Onder de gasten onder meer schilder Dolf Zwerver, die bijna alle bundels van Heytze van een voorzijde voorzag. Jos de Jong overwoog na zijn Bart FM Droog-documentaire misschien al een nieuw onderwerp. En oud-burgemeester Annie Brouwer, die heel blij was dat ze nu eens gewoon voor de lol naar een bundelpresentatie kon, en niet eerder op de avond nog het lint van een voetbalveld moest doorknippen. Ook was er schrijver Jack Nouws, die met Heytze en cultureel marketinggoeroe Lieke Timmermans een soort ideeënbank vormt.

In het tweede deel zagen we Alexis de Roode, die vanuit Neurenberg moest komen en na zeven uur sporen iets bedremmelds over zich had. Dat werkte als een, eh, trein. Veel gelach bij De Roodes nieuwe, sociaal-geografisch getinte gedichten. ‘We hebben veel tijd om te doden. Sommigen hebben een scheermes bij zich. Anderen een panty.’ Gaat dat allemaal lezen in Stad en land, dat binnenkort verschijnt, ook al bij Podium.

Ook gitarist Marc van Vugt kwam van ver – hij was die ochtend nog in New York. Reizen, iemand moet het doen. Met Heytze voerde hij Meubelboulevard uit, inhoudelijk en applaustechnisch het hoogtepunt van de avond: ‘losse ledematen in de ballenbak / drie zachte armen om je heen’.

De wereld buiten uitgeverij Podium werd vertegenwoordigd door Menno Wigman. Bijna aan het eind leest hij 3,5 gedicht, waarvan 2,5 de totale schijfoogst van het afgelopen halfjaar vormen. Het werd maar weer eens bewezen: less is more. En Leine draagt een Astrud Gilberto-achtige vertolking van het gedicht Tekens op aan Heytzes vader Hans, die ondanks zijn twee(!) in Paradiso(!) gebroken armen op de eerste rij zit. En inmiddels best een biertje lust. Dat kon geregeld. Maar niet voor Heytze. Die zat nog tot ver na middernacht te signeren.

---

Verder lezen op in Letterland:

> 2 gedichten uit de bundel Elders in de wereld
> Heytze over het 1e gedicht dat bij hem 'het heilige poëzievuur' aanwakkerde