J.W.F. Werumeus Buning - Ballade van den boer

In de rubriek Op het eerste gedicht vertellen poëzieliefhebbers over het allereerste gedicht dat bij hen 'het heilige poëzievuur' heeft aangewakkerd.
Aflevering 02: journalist en VPRO-programmamaker Wim Noordhoek.

Er stonden drie kruisen op Golgotha
En de boer hij ploegde voort.

Het was in de Haagse gymnasiumklas van spellingshervormer Dr. B.C.Damsteegt dat ik de Ballade van den boer hoorde, veertien jaar oud (1958).

De stem van het noodlot. Geen ontkomen aan.

Damsteegt declameerde, zijn bril fonkelde en ik wist: zo is het. Niet goed, maar wel altijd geweest.

Het gedicht eindigt met Gods gebod:

"Ter wille van den boer die ploegt
Besta de wereld voort!"

Buning heeft - lees ik - nog geld betaald om Werumeus Buning te mogen heten, hij publiceerde 18 bundels, ook vele kookboeken. En hij was fout in de oorlog. Mij blijft hij bij.

Ballade van den boer

Er stonden drie kruisen op Golgotha,
Maar de boer hij ploegde voort.
Magdalena, Maria, Veronica,
Maar de boer hij ploegde voort.
En toen zijn akker ten einde was,
Toen keerde de boer den ploeg
En hij knielde naast zijn ploeg in het gras,
En de boer, hij werd verhoord.

Zo menigeen had een schonen droom,
Maar de boer hij ploegde voort.
Thermopylae, Troja, Salamis,
Maar de boer hij ploegde voort.
Het jonge graan werd altijd groen,
De sterren altijd licht,
Gods woord streed in de wereld voort
En de boer heeft het gehoord.

Men heeft den boer zijn hof verbrand,
Zijn vrouw en os vermoord;
Dan spande de boer zichzelf voor den ploeg,
Maar de boer hij ploegde voort.
Napoleon ging de Alpen op
En hij zag den boer aan 't werk,
Hij ging voor Sint-Helena aan boord
En de boer hij ploegde voort.

En wie is er beter dan een boer,
Die van den wereld hoort,
En hij ploegt niet, wat er al geschiedt
Op dezen akker voort.
Zo menigeen lei den ploegstaart om,
En deed het werk niet voort,
Maar de leeuwerik zong hetzelfde lied,
En de boer hij ploegde voort.

Heer God! De boer lag in het gras,
Toen droomde hij dezen droom:
Dat er eindelijk een rustdag was
Naar apostel Johannes' woord.
En de kwaden gingen hem links voorbij
En de goeden rechts voorbij,
Maar de boer had zijn naam nog niet gehoord
En de boer hij ploegde voort.
Eerst toen de boer dien hemel zag
Zo vol van lichten schijn,
Toen spande hij zijn ploegpaard af,
En hij veegde het zweet van zijn voorhoofd af,
En hij knielde naast zijn stilstaand paard,
En hij wachtte op Gods woord.

En stem sprak tot aarde, hemel en zee
En de boer heeft haar gehoord:
-"Ter wille van den boer die ploegt
Besta de wereld voort!"