in Letterland

Die Heelalburg van Hertog Bloubaard (deel 1)

- door Carina Stander

Die burg van Hertog Bloubaard, deur H.J. Pieterse
Uitgegee deur Tafelberg, Kaapstad, 2000
Slapband, 105 bladsye/ 60 gedigte
ISBN: 0-624-03905-6

Dit het H.J. Pieterse tien jaar geneem om Die burg van hertog Bloubaard (2000) te voltooi. Tien jaar sedert sy digdebuut, Alruin (1989) bekroon is met die Eugéne Marais Prys en Ingrid Jonkerprys. As redakteur van John Bojé se 'n Keur uit die Pelgrimsverhale van Geoffrey Chaucer (1990), is hy bekroon met die Akademieprys vir Vertaalde werk en in 2007 verskyn sy vertaling van Rainer Maria Rilke se beroemde Duino-Elegieë in Afrikaans. Pieterse was jarelange redakteur van Tydskrif vir Letterkunde en sedert 1997 is hy die brein agter die gewilde Bekgevegte, oftewel "performance poetry" wat onder andere by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees en Aardklop (Potchefstroom) groot aftrek geniet. In 1998 verskyn 'n kontroversiële debuutbundel kortverhale, Omdat ons alles is en in Junie 2001 woon hy Poetry Internasional in Rotterdam by. 'n Jaar later ontvang hy die gesogte Hertzogprys van die Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy tweede bundel, Die burg van hertog Bloubaard. Sodoende vestig Pieterse homself as een van die betekenisvolste figure in die hedendaagse Afrikaanse poësie. Tans is hy professor in Afrikaans aan die Universiteit van Pretoria.

Poëziecartoon 660

- door ACG Vianen

3 gedichten van Anne Vegter

Titel: Spamfighter
Auteur: Anne Vegter
Uitgever: Querido
Aantal pagina's: 64
ISBN: 9789021433479
Prijs: € 16,95

Op dinsdag 20 november verschijnt Spamfighter, de derde bundel van Anne Vegter. Volgens de achterflap dringt ze in deze "rijke en gerijpte verzen [...], zinnelijker en melancholischer dan haar eerdere werk, complex en altijd op een raadselachtige manier helder" "dieper door in de wondere duisternis van het bestaan." Zet drie stappen in haar universum met onderstaande gedichten (klik om de gedichten te vergroten).

Morgenavond: WordScape #1

Graag informeren wij je over een bijzonder project waarin dichters en muzikanten elkaar treffen op onze theatervloer. WordScape presenteert WordScape #1 op donderdag 15 november in de Toneelschuur.

WordScape is poëzie in een muzikaal landschap, een poëtisch concert, waarbij gedichten in live uitgevoerde, geïmproviseerde soundscapes worden voorgedragen. In WordScape # 1 versmelten de talen van muziek en poëzie. Om dat niveau van bilaterale communicatie te kunnen bereiken, krijgen de musici improvisatieopdrachten voor ieder afzonderlijk gedicht, waarbij de opdrachten zo gekozen zijn dat er een theatraal contrast ontstaat tussen de muziek en de poëzie. Het resultaat is altijd verrassend, vaak opwindend, en als het even meezit prachtig.

Aan WordScape #1 in de Toneelschuur nemen verschillende Haarlemse dichters en musici deel en ook bekende artiesten van buiten de stad. De volgende kunstenaars nemen in elk geval deel aan Wordscape #1 in de Toneelschuur: poëzie:

Bas Belleman, Nachoem Wijnberg, Ilja Leonard Pfeijffer, Peter M. van der Linden, Sylvia Hubers, Lucas Hirsch, muziek: Naomi Sato (sopraansax en sho), Hanna Sleumer (zang), Ernst Oosterveld (electronica), Jan Schellink (bas & diverse electronica), Quirijn van Regteren Altena (bass), Kees Wennekendonk (directie en vleugel).

WordScape was eerder met succes te zien en te horen in o.a. Utrecht, Groningen en Amsterdam. Bekende deelnemers waren daar onder meer Joost Zwagerman, Simon Vinkenoog en Alfred Schaffer.

Organisatie: Toneelschuur en Lucas Hirsch, regie: Kees Wennekendonk

Kijk voor de nieuwste informatie over de deelnemende dichters en muzikanten op www.keeswennekendonk.nl/wordscape.

Awater, najaar 2007

- door Olaf Risee

In het laatst verschenen nummer van Awater:

- een interview met Anne Vegter: "[Spam] is van een grote onbeschaamdheid. Je wilt er niet mee geconfronteerd worden, maar het is er en het gaat niet weg. Het zijn een soort bacteriën. Iedereen heeft er last van, je vecht tegen iets wat niet te bevechten valt. Het maakt niet uit in welk deel van de wereld je leeft, overal is een overmaat aan prikkels. Dat beschouw ik als een vorm van spam. Spam is daarnaast rommel en vuil. Mensen worden daar de hele dag mee geconfronteerd, ook met het vuil van elkaar. Wat ik als onhygiënische processen beschouw, zijn de massahysterie zoals we die hebben gezien bij Fortuyn en de knieval voor laagopgeleiden. Dat ervaar ik als het opdringen van een soort spam in het denken, waarvoor ook op intelectueel niveau gevoeligheid getoond wordt. (...) Tegelijk is er een dubbel gevoel, want je kunt spam ook goed gebruiken. Ik wil niet als een heremiet in het leven staan. Een reclameblok van vijf minuten is irritant, maar ook vermakelijk. Als je je er voor openstelt, kun je met beelden of een bepaald ritme daaruit aan de slag."

Risee in Russisch

- door Olaf Risee

Nadat er eerder al eens een kort verhaal van mijn hand naar het Turks vertaald is, zijn er nu twee gedichten omgezet naar het Russisch. Na enig speurwerk kwam ik erachter dat het de gedichten en waar is James Bond nu? en Jam betreft. Enfin, voor de liefhebbers van onbegrijpelijke poëzie: zie hier.

(Meer? Klik hier voor onbegrijpelijkheden van Philip Meersman, hier voor Eva Cox en hier voor Jelle Meander.)

Cultuurmaximum

- door Arne Pauwels

Een aantal weken geleden zette Karl van den Broeck in Knack een boompje op over de maximumfactuur voor het onderwijs in Vlaanderen. Een richtlijn van de Vlaamse regering zorgt er immers voor dat de uitgaven van de ouders per jaar niet hoger mogen zijn dan 60 euro per kind. Van den Broeck stelt vast hoe de Belgische jeugd al weinig aan cultuur doet en hij vreest dat die maximumfactuur de zaak alleen maar erger zal maken.

Literatuur- en cultuuronderwijs hangt in Vlaanderen vooral af van het enthousiasme van de leerkrachten en die drive laat – let’s face it – vaak te wensen over. Buitenschoolse cultuuractiviteiten of zelfs culturele uitstappen tijdens de schooluren moeten het initiatief zijn van werknemers die de eigen buitenschoolse berg werk – vergaderingen, klassenraden, voorbereiding- en verbeterwerk en nog meer vergaderingen – stilaan boven hun hoofd zien groeien. Bovendien kost cultuur geld en daar wringt het schoentje. Een recent onderzoek toonde dat nog maar eens aan. Eurostat, het Europees statistisch bureau, kwam vorige week met cijfers naar buiten waaruit bleek dat de Belgen hooguit in de middenmoot van de Europese top-15 hangen als het op cultuurbeleving aankomt. Een achtste plaats voor bioscoopbezoek en daaromtrent wanneer het over theater- of concertbezoek gaat, zijn de meest opmerkelijke resultaten voor België. Nóg erger is het gesteld met operabezoek en vooral “lectuur.” In die categorieën hangt België aan de staart van het Europese peleton, niet toevallig twee dingen die geld kosten.

Kunstgras in de badkamer

- door Erik Lindner

Ruth Lasters
Vouwplannen
Meulenhoff/Manteau

Voor de tentoonstelling ‘Vreemde dingen: surrealisme en design’ in het Museum Boijmans Van Beuningen zijn er werken verzameld als een tafel op vogelpoten en een in stof verpakte naaimachine. Het zijn ikonen, zoals de sofa in de vorm van de lippen van Mae West. Andersom bekeken lijken anno 2007 de werken van Dali en verwanten nogal op de computerwerkelijkheid van Second life. Vooral de schilderijen van Paul Delvaux tonen overeenkomsten met de gewaden en de zelfgemaakte huizen die de bewoners van die virtuele wereld zich aanmeten. De Franse dichter Jacques Darras stelde het surrealisme voor als het modernisme van de armen. Als kunst democratiseert, wat in Second life het geval is, wordt er nogal regelmatig teruggegrepen op de esthetiek van het surrealisme.

Van Ruth Lasters, die deze week de Vlaamse debuutprijs ontvangt voor haar roman Poolijs, verscheen een dichtbundel, Vouwplannen. Lasters is een lustig verzamelaar van beelden. Regenschermen groeien onder de elleboog, okkernoten worden verzameld in een schort, appels stapelen zo mooi. En al even lustig gaat Lasters tekeer met haar beelden, koppelt ze aan andere beelden en begrippen en zet ze samen in gang.

de Volkskrant: 'Om het werk van Karel de Woestijne (1878-1929) hangt de aura van loodzware ernst. Maar er lijkt een kentering te komen in de waardering voor de productieve dichter, met zijn volheid van taal en bedwelmende klankeffecten. ‘Waarde Karel van de Woestijne, de heilige verering voor u, waa rmee ik en velen van mijn generatie opgegroeid zijn (...), dwingt mij u aan te spreken met waarde; geachte is niet goed, want bij die verering kwam liefde, ‘awe’: een religieus-angstige genegenheid; tenslotte een medevoelen en begrip, die mij zouden doen zeggen beminde, maar daarvoor is de afstand nog te groot; u bent, met Gezelle, onze grootste dichter, de dichter. In de Nederlandstalige poëzie werd u mijn meester: om uw ritme, uw woorden, uw klank, uw spelling, uw voorkeur voor een weelderige taal, uw alomvattende melancholie.’' Lees verder...

Guardian Unlimited: 'The newly published letters of Ted Hughes make no mention of his political life. But nature for the former poet laureate was more than a source of poetry. Seeing his beloved rivers and moors dying pushed him into a second career - as a fearless environmental activist.' Lees verder...