in Letterland

Poëziekrant nr. 6, september 2007

- door Olaf Risee

In het laatst verschenen nummer van de Poëziekrant:

- een interview met H.C. ten Berge: "De wereld van Bernlef en Schippers was geheel apart. Ze behoren tot mijn generatie, maar zij begonnen eerder. Ze hadden wel een open geest, maar het was een voor mij ontoegankelijke club. Heel begrijpelijk overigens: ik werd gerekend tot een ander soort literatuur. In de muziek had of heb je dat ook: Schönberg en Stravinski, allebei vernieuwers, behoorden tot verschillende kampen die elkaar met argwaan bekeken. (...) Toch sympathiseerde ik meer met de Vijftigers dan met de Barbarbergroep. Ik ha er ook niks tegen, maar het waren in die tijd gescheiden werelden. Er waren nog stromingen. Er waren tijdschriften waarin je wel of niet publiceerde. Niet omdat je vijandig tegenover die tijdschriften stond, maar het leek wel alsof zo'n tijdschrift aanvoelde dat jouw werk daarin niet thuishoorde en dan kreeg je het terug. Bladen als Podium en iets later Merlyn accepteerden mijn werk wel, goddank zonder kruiwagens of voorspraak van beschermheiligen. Ik kwam daar op eigen kracht en op natuurlijke wijze terecht, terwijl ik dat van tevoren niet had gekozen. In een tijdschrift als Tirade was ik niet welkom, omdat de oude Van Oorschot niets zag in het soort poëzie dat bepaalde jongere auteurs maakten. Dat was niet uit vijandigheid, maar hij gaf cijfers en als je een zes min kreeg, werd je gepubliceerd. Ik kreeg een vier of lager. Hij was een schoolmeester, net als K.L. Poll, die ook cijfers uitdeelde in NRC/Handelsblad. (...) Ik dacht niet in clubs en stromingen. Je was bezield door het een of ander en door de poëzie als zodanig. Je had bewondering voor bepaalde schrijvers, ongeacht in welk tijdschrift ze publiceerden en je had niet het idee dat je zelf tot een bepaalde stroming zou kunnen behoren."

De Morgen: ''DichtVorm', de verzameling van vijftien op hedendaagse, Vlaamse poëzie gebaseerde animatiefilms, is in zijn geheel geselecteerd voor de 25ste Internationale Biënnale van de Poëzie in het Congrespaleis in Luik, die plaatsvindt van 4 tot 7 oktober.' Lees verder...

Polo de Haas Serie 2007 in de Beurs van Berlage, Amsterdam: klassieke, eigentijdse en geïmproviseerde muziek in combinatie met poëzie en film.
De jonge Fries-Nederlandse dichter Tsead Bruinja draagt voor onder begeleiding van Polo De Haas (piano en synthesizer). Verder is er een uitvoering van 'Berlin, die Sinfonie der Großstadt', een stomme film uit 1927 van Walther Ruttman, met muziek en geluidseffecten door Leo van Oostrom en David Kweksilber (sax en klarinet). Deze film is een ritmisch portret van het leven tijdens een werkdag in de grote stad: het naderen van een trein in de ontwakende stad, scharen arbeiders die naar de fabriek trekken, raderen die beginnen te draaien, rinkelende telefoons, schafttijd, dieren in de Zoo die worden gevoederd en 's avonds de dansorkesten en auto's die af en aan rijden. Fascinerende beelden van het Berlijn van 80 jaar geleden.
Locatie: Amvest Zaal, Beurs van Berlage, Amsterdam. Zaterdag 29 september, aanvang: 20.15 uur Toegang: € 14,- / Korting € 10,50 inclusief PdH Cocktail.

Verslag van de eerste Poëzieslag van het tiende seizoen

- door Pim te Bokkel

Omdat Aukelien Weverling (de vaste poëzieslagverslaggever van Festina Lente, uw favoriete schrijfster) zo druk druk druk was, schrijf ik dit. Het verslag van de eerste Amsterdamse poëzieslag van het nieuwe seizoen. Laat mij beginnen te zeggen dat het onderscheid tussen gedicht en persoon op een podium vaak lastig te maken is. Als toeschouwer moet je het doen met die ene verschijning. Iemand bedoelt iets, doet zijn best en iedereen kijkt toe. Wanneer de voordracht slecht of mislukt is, staat daar nog altijd de mens die zijn best doet. Dat is de harde werkelijkheid van het podium. Dat maakt de moed van de deelnemer van een poetry slam bewonderenswaardig. Op de avond van 18 september 2007 betraden acht moedige deelnemers het podium. Het was de eerste slag van het tweede lustrum. “Het tiende seizoen van 's lands eerste en enige echte poëzieslag,” vertelde uw favoriete presentator Sander Meij. “Inderdaad,” zei Simon Vinkenoog. Het jurylid begon een spetterende voordracht over de “wanklank in de klinkers” en de taal der dingen en maande de dichters alsjeblieft veel poëzie te lezen “alvorens te proberen het wonder van de poëzie te bereiken.” Sander beaamde dat en kondigde de dichters van de avond aan.

Bernhard Christiansen speelt aanstaande vrijdag (nogmaals) de voorstelling Lichaamswerk, met muzikale ondersteuning van Kim Soepnel (contrabas) en Bas van Ruijven of Annet Waardenburg (piano).
28 september, 20.30 uur - Pleintheater, Sajetplein 39 (achter Mauritskade 22) Amsterdam.
Reserveren vóór woensdagmiddag op +31 (0)20 - 693 33 80. Entreeprijzen: € 9 / met korting € 8.

Op Cultura zijn de komende dagen o.a. programma's te zien met/over Judith Herzberg, Johnny van Doorn Andriaan Bontebal, Miriam van Hee, Bart Chabot, Rob Schouten en Lucebert. Klik hier voor een compleet programmaoverzicht.

Biedt zich aan: poëtisch collectief TOX!

- door Olaf Risee

Gisteravond hebben Xavier Roelens, Tine Moniek en bovengetekende op instigatie van Alain Delmotte een gezamelijk optreden van een half uur verzorgd op het Can'Art-festival in Kuurne (gemeente Kortrijk). We hebben zowel solo als meerstemmig voorgedragen. Het was de eerste keer dat we samen op het podium stonden en voor een eerste keer was het goed. Het is ons zelfs zo goed bevallen dat we ons hebben voorgenomen om, naast onze solo-activiteiten, vaker als collectief te gaan optreden. In principe is het de bedoeling enkel op te treden indien we daartoe uitgenodigd worden, maar mocht het nodig blijken dan zullen we niet schromen onszelf uit te nodigen. U kun ons dus maar beter snel boeken, dat scheelt een hoop zinloos geweld.

Meer info over TOX! vindt u hier.

Oost-Vlaanderen krijgt plattelandsdichter

Nadat heel wat Vlaamse steden een eigen stadsdichter kozen, heeft de provincie Oost-Vlaanderen voor het eerst een 'plattelandsdichter' benoemd. Die moet het buitengebied bezingen in al zijn facetten. De keuze viel op de 55-jarige Lut De Block. Lees verder in De Morgen.

> Meer literatuur...

> Meer poëzie...

Poëziecartoon 599

- door ACG Vianen

Aark Arts publishers & Atlas book[maga]zine organiseert zondag 16 september om 17:00 uur een Writers' Reading Party met o.a. Astrid van Baalen, Hélène Gelèns, Thomas Möhlmann, Erik Lindner, Sudeep Sen, Donald Gardner e.a. Lokatie: Spuistraat 303 III, Amsterdam.

Bas Geerts laat weten: 'Nu online: Bas Geerts - REQUIEM AETERNAM DEO (tien kinetische studies naar de decaloog). REQUIEM AETERNAM DEO is samengesteld uit fragmenten gevonden op o.a. radio, TV en internet. De gedichten worden steeds opnieuw geordend met behulp van toevalsoperaties.' Zie: www.geerts.nu.

Interview met Erik Lindner

- door Xavier Roelens

Op vrijdag 14 september vindt in Perdu "ZOG" plaats, een voorstelling met Erik Lindner, Ben Zwaal en Miek Zwamborn. Uit de perstekst:

'In ZOG vinden drie auteurs hun verwantschap aan zee. Alle drie werken ze op de rand van hun discipline: poezie, film, proza, beeldende kunst, enscenering. Miek Zwamborn probeert in haar werk de beleving van ruimte in te dikken. Plekken van woorden te bouwen en de tijd op te rekken, zodat er van begin en eind geen sprake meer kan zijn. B. Zwaal maakte met Bewth in essentie architectuurtheater. Hij slaagt met zijn poezie erin de Nederlandse taal te verleiden tot buitenechtelijke escapades. Erik Lindner werkt vanuit concrete observaties die in relatie tot elkaar een zekere spanning en beweging ondergaan.
Op het podium staat een aantal tafels op schragen met opengeslagen boeken. Miek Zwamborn loopt er langs en leest er regels uit voor. Het zijn nautische boeken. Al lopend en lezend maakt ze een verhaal van de verschillende fragmenten. Over de zee die niet zwart is. Het licht gaat uit en een film start. Henri Storck filmde minutieus de branding, het schuim en de golven aan het strand van Ostende. In 1929. Een zwijgende film. Erik Lindner leest dichtregels voor die exact zo lang zijn als de filmsequenties die vertoond worden. Dan gaat het licht weer aan. B. Zwaal leest voor over de zee. Hoe de zee bestookt. Hoe het water is gevat. Hoe een bevroren meer spat. Hoe rivieren aan zeeschroom lijden. Hoe dansdol het schepeke is. Hoe de zee getroost moet met zout.
Temidden van uitgestalde lectuur voltrekt zich een kettingreactie. Woorden verhuizen van het ene boek naar het andere boek. In hoeverre verspreidt zich daarbij de taal, hoe lokken woorden andere woorden uit, en in welke gedaantes duiken ze op?'

Naar aanleiding van deze voorstelling had ik een gesprek met Erik Lindner.

Anthony & The Johnsons!

- door Olaf Risee

Ik heb traag zaad. Als iedereen iets allang weet, dan kom ik er een paar jaar later nog 's vrolijk achteraan gehuppeld. Voor diegenen met nóg trager zaad: dit zijn Anthony & The Johnsons!

In the line of fire

The most moving accounts of the 20th century's two great conflicts were written in verse. As British troops withdraw from Basra city, James Campbell asks where are the war poets of today?

The war against Hitler was barely a year old before newspapers began asking: Where are the war poets? The bountiful poetry thrown up by the first world war, which provided, in an imaginative sense, a redemption of its horrors, was fresh enough in memory to prompt immediate comparison when war broke out again. Lees verder in The Guardian.

> meer Engelstalige literatuur...

Op donderdag 13 september zal Kleine Revolutie Producties i.s.m. Het Patronaat te Haarlem een avond presenteren met de titel "Een Kleine Revolutie". In de zaal boven het Patronaat Café zullen 3 dichters en 3 singer-song writers ieder op een unieke manier op elkaars werk reageren. Bas Belleman zal optreden met Leine, Thomas Möhlmann met Jodi's Doorstep en Lucas Hirsch met Benjamin Winter. Meer info.

Podiumdiscriminatie

- door Michaël Stoker

Stel je voor: je organiseert een literair diner in Utrecht en je laat de kok een thema uitkiezen. Hij kiest Vlaanderen. Logische keuze voor wie verzekerd wil zijn van een ruim aan bod aan culinaire hoogtepunten (de kok had geleerd van de keer dat we hem met het thema ‘Groningen’ of ‘Zwarte Romantiek’ hadden opgezadeld), maar zijn keuze betekent ook dat er Vlaamse schrijvers uitgenodigd moeten worden. Het nadeel van Vlaamse dichters is dat ze uit Vlaanderen komen. Je hebt maar een kleine organisatie en je moet toch een paar honderd kilometer de NS sponsoren om zo’n dichter te voederen met eten dat ie thuis smakelijker krijgt. Zo’n diner is al duur genoeg, en uiteindelijk blijft de organisator toch een Hollander, hoe Vlaams dat diner ook is. En dus val je gretig aan op een potje met geld dat het Vlaams Fonds voor de Letteren speciaal heeft volgestopt voor de reiskosten van Belgen die buiten de landsgrenzen optreden. Je vult een paar meter formulieren in en je denkt: dat zit in de achterzak. Mooi niet dus.

De dood van een uitgeverswereld

- door Arne Pauwels

Het gaat niet goed met het Belgische voetbal. Vice-landskampioen Genk mag Europa niet in wegens uitgeschakeld in de voorrondes van de Champions’ League. Gent raakte niet eens door de Intertoto-beker en de nationale ploeg is zo goed als uitgeschakeld voor het EK in Oostenrijk en Zwitserland van volgend jaar. Deze week kwam daar nog eens de uitschakeling bij van landskampioen Anderlecht in de laatste voorronde van Champions’ League. Uitgeschakeld door het Turkse Fenerbahçe. De Vlaamse pers maakte gewag van een degradatie naar de Europese tweede klasse - de UEFA-cup - en had verder maar twee woorden meer over voor de ploeg uit Brussel: ontstellend zwak. Fenerbahçe daarentegen kreeg lof toegezwaaid. De ploeg speelde naar verluidt ‘snedig’ en kon terugvallen op een ‘matuur verdedigend compartiment’.
Het Belgische voetbal is op sterven na dood. Dat blijkt ook uit de kern van de Belgische landskampioen. Woensdag stonden er hooguit twee Belgen aan de aftrap (twee en een half als je Tchité meerekent). Nu kan je zeggen dat Fenerbahçe met drie Turken (drie en een half als je Turaci meetelt) het niet veel beter doet, maar daar staat wel tegenover dat de Turkse club zijn spelersarsenaal kan aanvullen met onder andere vijf Braziliaanse voetbalsterren. Anderlecht daarentegen moet teren op een bijeengeraapt allegaartje uit Egypte en het voormalige Oost-Blok. Terwijl enkele opgeviste Argentijnen niet bepaald op weg zijn de Gouden bal te winnen.

Paul Lansky - Six Fantasies on a Poem by Thomas Campion. 1: Her Voice

(meer audio van Paul Lansky)

Op Cultura zijn de komende dagen programma's te zien met/over J.C. Bloem, Richard Minne en Jan van Nijlen. Klik hier voor een volledig programmaoverzicht.

Woest en Ledig: 'In de nacht van 1 op 2 september brengt de VPRO de achtste aflevering van De Dode Dichters Almanak (DDDA) op televisie. Alle gedichten van het afgelopen seizoen zijn daarbij achtereen, onverkort en ononderbroken te zien vanaf circa 00.20 uur op Nederland 2.' Lees verder...