in Letterland

John Ashbery: Poet for the MTV Generation

MtvU, the subsidiary of MTV Networks that is broadcast only on college campuses, will announce today that it has selected its first poet laureate. No, he doesn’t rap. And it’s not Bob Dylan, or even Justin Timberlake. It is John Ashbery, the prolific 80-year-old poet and frequent award winner known for his dense, postmodern style and playful language. Lees verder in The New York Times.

> meer Engelstalige literatuur...

Fragment uit 'Kleine doorschijnende man' van Erik Jan Harmens

Op zondag 26 augustus wordt om 18:00 uur in restaurant-café De IJ (MT Ondinaweg 15-17, Amsterdam Noord) het romandebuut Kleine doorschijnende man van Erik Jan Harmens gepresenteerd. Ilja Leonard Pfeijffer geeft een korte inleiding op Harmens’ werk, F. Starik zingt het gedicht ‘Zelfverandering’ van Willem Kloos, Erik Jan Harmens leest voor uit Kleine doorschijnende man en Vic van de Reijt draait Serge Gainsbourg.

'Om controle op zijn leven te krijgen smeekt een man een oud klasgenoot die het tot vermogensbeheerder heeft geschopt om hem in dienst te nemen als handelaar in aandelen. Lijkt de man eerst een talent, al snel komt hij door zijn ramkoersgedrag in aanvaring met kantoorgenoten. Als hij na een periode van ziekte op arbeidstherapeutische basis jaarverslagen van beursgenoteerde ondernemingen op alfabetische volgorde gaat leggen, treft hij als hij de archiefkamer uitloopt een andere wereld aan.
Kleine doorschijnende man is een roman over het failliet van de wedrenmaatschappij en de uiteindelijke onmacht van het individu versus de menigte.'

Hieronder kunt u alvast het derde hoofdstuk van het eerste deel van Kleine doorschijnende man lezen.

Kwadratuur.be

- door Olaf Risee

Vanochtend kwam ik terecht op www.kwadratuur.be, een efficiënt vormgegeven site over muziek in de breedste zin van het woord - van klassiek tot elektronica, van punk tot jazz. De site bevat recensies, concertverslagen, complete audiotracks en nog veel meer. In hun eigen woorden: 'Hoe komt het dat veel kwaliteitsvolle muziek onbekend blijft bij een breed publiek? Waarom houden mensen de knip op de beurs voor muziek die ze niet kennen? Wij vonden het antwoord op deze vragen in de volkswijsheid: "Onbekend is onbemind." Er bestaat namelijk wel degelijk een breed publiek voor minder bekende genres en artiesten, alleen wordt dat publiek tot nu toe nog nergens specifiek aangesproken. Dat is waar Kwadratuur.be zich voor wil engageren: de muziekwereld - van klassiek over jazz tot metal - toegankelijker maken voor een niet-gespecialiseerd publiek.'

De site is een absolute aanrader voor een ieder die wel eens iets anders wil beluisteren dan de duizend-in-een-dozijn-bagger die Sky Radio en Studio Brussel (om maar 's twee volstrekt inwisselbare radiostations te noemen) de hele dag uitzenden. De feed van Kwadratuur.be is toegevoegd aan de muziekfeeds.

The art of being Vitalski

- door Maarten Gulden

Vrijdagavond 17 augustus in een monumentaal pand op de grote markt in Antwerpen hield de nachtburgemeester van Antwerpen een marathoninterview. Dit hield in dat ruim 'veertig zelfstandige denkers' twintig uur de kans kregen om een van de meest kleurrijke figuren van Antwerpen te ondervragen. Bovengetekende was om 20.09 aan de beurt. Tot dan toe was er maar een interviewer niet komen opdagen. Het toeval wil dat deze interviewer precies voor mij in het programma zat, zodat Vitalski in het interview, dat door stand-in Koen Bogaerts afgenomen werd, de hoop uitsprak, dat ik wél zou komen opdagen. Precies op dat moment - vier veranderde verkeerssituaties, twee afgesloten straten wegens werkzaamheden, een aantal tergend lang op rood staande verkeerslichten en een verkeerde afslag, zodat ik de Waaslandtunnel door moest later - kwam ik binnen en kon ik Vitalski geruststellen.

Addendum

In de laatste Yang-bespreking ontbrak de vermelding dat het tijdschrift ook een sterke gedichtencyclus van Frédéric Leroy bevat, waarbij in Letterland (dankzij Sylvie Marie) ook nog een eigen, auditief omzetsel van de cyclus kan aanbieden. Bij deze is dat aangevuld.

ContraStaal

- door Olaf Risee

Zoals u waarschijnlijk al gemerkt heeft, is Rottend Staal onlangs weer begonnen met het berichten over allerhande poëtische ditjes & datjes. Op zichzelf juich ik dat toe. Ten eerste is Rottend Staal het oudste Nederlandstalige poëzieorakel op het wereldwijde web (en alleen al om die reden een instituut) en ten tweede is diversiteit een goed ding: hoe meer sites berichten over poëzie, hoe meer standpunten er aan het licht kunnen komen. Wat het laatste betreft is het dan ook bijzonder jammer dat Rottend Staal-redacteur Bart FM Droog en De Contrabas-redacteur Chrétien Breukers twee handen op één buik blijken te zijn. Zo levert Breukers elke woensdag een column aan Rottend Staal, die u, mocht u het niet in een keer begrepen hebben (Breukers slaat inderdaad regelmatig volstrekt onbegrijpelijke wartaal uit), een week later nog eens kan nalezen in de 'Kleine Zaal' van De Contrabas.
En nu trekken beide heren gezamelijk ten strijde tegen Pom Wolff. Nu houdt Wolff er inderdaad een behoorlijk ranzige site op na, maar zoals voor alles op het www geldt: je kunt het ook niet lezen. Bovendien: mensen die andere mensen linken met nazi-sites en inzake discussies op hun site een uiterst dubieus moderatiebeleid voeren, zijn minstens zo ranzig. Daar doet een correct gebruik van grammatica, spelling, interpunctie en een 'beschaafde woordenschat' niets aan af. Vernis is doorzichtig.

yang: 'Kwaliteit schuilt niet altijd in de perfectie. Kwaliteit uit zich soms in de wil en het vermogen van een dichter om van poëtische middelen te veranderen als hij de oude in de vingers heeft. Breukvlakken, experimenten, doodlopende steegjes roepen een nerveuze leesspanning op. De dichter die je leest, tast met nieuwe vingers waarin de tastzin nog in ontwikkeling is. Hij neemt het risico voor je ogen te mislukken. En je voelt dat hij dat risico ook plaatsvervangend voor jou neemt. Daarom, al bestaan die nieuwe middelen voor een deel uit een greep naar het arsenaal dat eerder door anderen is gebruikt, de veranderingen die voor je ogen worden uitgeprobeerd dagen je uit om zelf je eigen positie als lezer te heroverwegen. Bang voor de bal (2006), de derde Nederlandstalige dichtbundel van de Fries-Nederlandse dichter Tsead Bruinja, is zo’n bundel waarin iemand zijn vertrouwde dichterlijke procedures openbreekt. Hij verandert daarmee de verhoudingen van schrijver en lezer tot het gedicht.' Lees verder...

Op Cultura zijn de komende dagen programma's te zien met/over Kees Stip en Gerrit Achterberg. Klik hier voor het volledige programmaoverzicht.

Yang 2.2007, juli 2007: Omzetsels

- door Xavier Roelens

Hoe saai is de titel Omzetsels niet in vergelijking met vroegere Yang-titels, maar hoe avontuurlijk is de inhoud. Over de grenzen van ruimte en tijd komen ze naar de lezer. De Shakespeare-sonnetten binnengesmokkeld in het kloontijdperk. Zo schrijft Ulrike Draesner in haar inleiding (over klonen, dus.): “Droom en nachtmerrie zijn de grenzen waar iemand roept: let’s change the subject en daarmee bedoelt ‘Ik kan niet meer’. Droom en nachtmerrie waren (en zijn) de redenen waarom mensen ervan droomden mensen te veranderen. Droom en nachtmerrie is de kloon wiens verschijning het subject wezenlijk, fundamenteel, in alle kenmerken die er ooit aan toegekend zijn, verandert – doordat hij het subject op zichzelf laat lijken. […] Misschien is ook de taal onze kloon? Verwekt uit onze mogelijkheden en, als het reële van onze mogelijkheden, steeds op ons vooruit. Iets wat achteromkijkt naar ons en met ons stuivertje-wisselen speelt: to change the subject.”

Verslag Dichters in de Prinsentuin

- door Xavier Roelens

Dichters in de Prinsentuin, het Groningse poëziefestival dat de zon brengt in de zomer, opende net als vorig jaar op woensdag met een Wordscape, een improvisatieavond tussen muzikanten en dichters. Maarten Das imponeerde, Erik Jan Harmens ontroerde, Erik Bindervoet las onverstoord, Hélène Gelèns schommelde haar woorden tot voorbij het kantelpunt en Tjitse Hofman plezierde. Toch kon de avond niet helemaal overtuigen, want dit jaar ontbrak dirigent Kees Wennekendonk die de delen tot een geheel kan leiden. Wennekendonk verstaat de kunst om bij een gedicht een thematiek te verzinnen dat muzikanten en dichters kan uitdagen om ook zichzelf te verrassen, maar zonder deze bezieling bleef het allemaal braaf.

De Prinsentuin Top 5

- door Olaf Risee

Beter laat dan nooit, za'k maar zeggen, maar hier zijn ze dan: mijn persoonlijke 5 hoogtepunten van het voorbije Dichters in de Prinsentuin-festival.

1: Astrid Lampe (vrijdagmiddag, Theeveld)
Ik heb Lampe nu al diverse malen zien optreden en ik ben elke keer weer onder de indruk. De eerste keer dat ik gedichten van haar onder ogen kreeg (de bundel De memen van Lara), had ik werkelijk geen flauw idee wat ik er mee aan moest. Nu begin ik het steeds meer te vatten, met name dankzij de prachtbundel Spuit je ralkleur. Lampe lezen is één ding, Lampe horen is een ervaring op zich. Ze wordt alleen maar beter. (Of misschien word ik zelf beter in mijn rol van poëzieminnende luisteraar, dat kan ook.) Ik vraag me af hoeveel hoger ze nog kan reiken.

Club Propaganda: 'Ilja Leonard Pfeijffer is een verstokte SL-bewoner en beschreef in NRC*Next de avonturen van Lilith Lunardi – verleidelijk, rondborstig, onstuimig lange benen en geheel opgebouwd uit nullen en enen. Liliths avonturen zijn gebundeld in Pfeijffers boek Second Life, dat geheel in stijl, gepresenteerd werd in de Second Life-etalage van de Arbeiderspers. Rogier Verkade bezocht Second Life als Waaiers Waydelich en sprak met diva Lilith Lunardi in haar popperige woning van rijstpapier…' Lees verder...

Op de site van Samuel Vriezen zijn diverse nieuwe muziekwerken te beluisteren. Klik hier voor de MP3-afdeling.

Musealiteiten

- door Olaf Risee

De voorbije weken bezocht ik een drietal musea: het S.M.A.K. in Gent, het Groninger Museum (in Groningen dus) en het Broelmuseum in Kortrijk.

In het S.M.A.K. loop nog tot eind augustus een uitgebreide expositie van Kendell Geers, over wie de website van het museum meldt: 'De Zuid-Afrikaan Kendell Geers (°1968) heeft het niet zo hoog op met het kunstestablishment. Voor de tentoonstelling 'Crap Shoot' liet hij curator Rudi Fuchs een week lang schaduwen door een privé-detective. In Glasgow blies hij één van de muren van het museum op. Ergens anders trok hij zichzelf af over een Hustler, lijstte het resultaat in, en hing het 'schilderij' in een museum. In het Palazzo Grassi plaste hij in het urinoir van Duchamps.' En inderdaad, Geers schopt in het S.M.A.K. vrolijk om zich heen, hetgeen soms wat gratuit overkomt. Spotten met Jezus aan het kruis, het woord 'fuck' in alle mogelijke vormen laten terugkeren, een complete zaal vol tekeningen van naakte dames met wijd opengesperde benen... - ik heb er een hoog been there, done that-gevoel aan overgehouden. Ook wijlen prinses Diana moet het ontgelden middels om beurten geprojecteerde grapjes omtrent haar dood. Grapjes die misschien in het Verenigd Koninkrijk wat stof zullen doen opwaaien, maar die aan deze kant van de Noordzee eigenlijk gewoon nogal flauw zijn. Wat is het verschil tussen mensen die niet tegen grapjes over prinses Diana kunnen en een puppie? Een puppie stopt uiteindelijk met huilen. Dat niveau. Dit neemt niet weg dat Geers weldegelijk ook interessant werk maakt, in het S.M.A.K. vooral terug te vinden op de eerste verdieping.
Boeiender zijn echter de twee korte films van de Russische filmer Victor Alimpiev: My Breath en Wie Heisst Dieser Platz? (nog te zien tot 2 september). In de eerste zijn twee vrouwen te zien die in elkaars oren zingen en ademen. Prachtige, klassieke geschoolde zang subtiel in beeld gebracht. De tweede film is even subtiel maar wat zang betreft onorthodoxer qua structuur. Eén vrouw richt zich op een wijze die het midden houdt tussen spreken en zingen tot een groep zwijgende mensen. Echt prachtig om naar te kijken en luisteren. Absolute aanrader deze films!

Poëziekrant nr. 5, juli-augustus 2007

- door Olaf Risee

In het laatst verschenen nummer van de Poëziekrant:

- een interview met Jan Lauwereyns: "Toen ik aan mijn proefschrift 'cognitieve psychologie' werkte - erg droog onderzoek, erg technisch - zag ik geen verband met de literatuur. Toen was ik aan de ene kant af en toe met gedichten bezig, aan de andere kant met mijn papers. Toen ik in de neuropsychologie terechtkwam, verzweeg ik het zelf voor mijn collega's. Ik wilde niet dat ze het wisten. Bij sommige wetenschappers leeft er minachting voor kunst en literatuur, en zeker voor poëzie, dus ik zweeg omdat ik vreesde niet voor vol te worden aangezien. (...) In de neurowetenschap wachten mensen tot ze een 'externe validatie' hebben. Zodra ze namelijk vernemen dat ik op buitenlandse festivals word uitgenodigd, weten ze dat het op niveau is. (...) De uitgangspositie is er vaak een van vooroordelen en afstand, maar dat wordt doorbroken als er een exterene validatie komt. Dan worden er zelfs vergelijkingen gemaakt tussen mijn stijl en de neurowetenschappen. (...) In wetenschappelijk onderzoek ga je vaak deductief te werk. Dat verloopt in een rechte lijn. Maar op een moment weet je dat je daar even afstand van moet nemen; je leest bijvoorbeeld een andere onderzoekspaper, en merkt dat daar iets interessants in zit. Op dat moment spring je uit het eerste discours en ontwikkel je een tweede. Later keer je natuurlijk terug. Het gaat dus zo: je beweegt je rechtdoor, maakt even een zijsprong, en dan kom je terug, en op die manier kun je veel beter de lijn voortzetten. Het gebeurt wel eens dat die zijsprong zo'n sterke aantrekkingskracht heeft, dat hij tot een ombuiging leidt. Daarom is het erg belangrijk dat wetenschappers open blijven staan voor die andere perspectieven, want dat kan echte vooruitgang genereren."