Vier verslagen en een uitnodiging

Zoals je misschien gemerkt hebt, draag ik de laatste weken minder bij aan dit weblog. De reden is eenvoudig: de organisatie van het BK Slam op 22 april in Brussel vraagt al mijn energie. Iedereen is alvast welkom om die zondag literatuur mee te pikken uit het immense programma van Het Groot Beschrijf: een interview met de vsb-genomineerden, een debat over literaire performances, optredens overal in de stad, vele auteursgesprekken, verschillende open podia, een BK Slam,… teveel om op te noemen.

Door de organisatie van de slam zijn uitgebreide verslagen voor in Letterland erbij ingeschoten. Ik wil dat hier in het kort een beetje goedmaken. Wat heb ik de laatste twee weken bezocht?

Annette Speelt, De eeuw van mijn dochter (naar een theatertekst van Ilja Leonard Pfeijffer) (vrijdag 30 maart in Utrecht)

Pfeijffer schreef in rijmende alexandrijnen een tragedie, die tegelijk een kritische blik op het huidige Nederlandse politieke beleid geeft. Het verhaal start bij de dood van premier Balkenende. Jeroen Krabbé (“u kent mij als schilder, denker, vriend, vooral als groot acteur / de grootste, zegt men”) begint al snel met weduwe Balkenende aan te pappen en heeft eerst ook een oogje op diens dochter. De goden Zeus, Apollo en Athene helpen om de tragedie naar zijn onvermijdelijke afloop te leiden: die waarin alles bij het oude blijft.

Pfeijffer kijkt niet op een meta-verwijzing meer of minder: politiek en leven worden door de personages voortdurend met het toneelspel vergeleken. Het is bij momenten van het goede teveel, maar aan het einde van het stuk wordt het metaspel wel bijtend, wanneer de goden de leiders van Nederland in de steek laten en het publiek zijn rol van klapvee uitstekend speelt. Alleen al voor het slot, maar ook voor de goede acteerprestaties (Lidewij Mahler als dochter Amelie Balkenende was zelfs uitstekend) en de tekstuele krachttoer, raad ik aan om dit zeker te gaan zien.

De Nacht van de Poëzie (zaterdag 31 maart in Utrecht)

Er is veel gepraat over het gedrag van Eus, maar belangrijker is dat hij erg sterke gedichten bracht op de Nacht van de Poëzie. Samen met een opvallend warm voordragende Erik Jan Harmens is hij de dichter die me het meest nieuwsgierig gemaakt heeft naar de te verschijnen bundel. Andere sterke momenten waren: het ironische liefdesgedicht voor een lastig konijn van Judith Herzberg, het gedicht ‘Geschiedenis’ van Joke Van Leeuwen en haar slotblues, met het publiek als jazzy drum, het integere openingsgedicht van Bart Moeyaert, de stevige voordracht David Van Reybrouck, de verrassend bijtende gedichten van Neeltje Maria Min, de viola da gamba bij Ingmar Heytzes voordracht en het samenspel tussen de dichter en muzikant Ralph Meulenbroeks – en voorts de muziek van Les Freres Guissé, Roosbeef en Gert Vlok Nel, die me (met een Nederlandse vertaling van zijn liederen op het grote scherm) deze keer wel kon overtuigen.

Daartegenover staan slechts twee dichters die me tegenvielen: Kees van Domselaar en Alex van Warmerdam.

Nog een positief woord voor de programmators: de volgorde van de dichters vloeide goed in elkaar over en gaf het geheel een tegelijk intense en ingetogen sfeer, tot en met afsluiter Alexis de Roode, die het zijn vermoeide publiek niet moeilijk maakte, maar ons goedgeluimd het einde van de nacht instuurde. Een pluim voor de samenstellers.

Opening Galerie 93 (zondag 1 april in Schiedam)

Onverwacht heb ik zelf die zondagnamiddag een korte voordracht mogen houden, gedeeltelijk samen met ACG Vianen. Ik probeerde er een nieuw gedicht uit dat in het zomernummer van De Brakke Hond zal verschijnen. Met ACG bracht ik ook een gedicht van Mark Insingel, het openings- en slotgedicht van diens bundel Perpetuum mobile.

Los daarvan zag ik een erg geslaagde en vooral een erg interactieve tentoonstelling. Samen met een tentoonstelling rond Lucebert en nog enkele mooie galerieën lijkt Schiedam me uitermate geschikt voor een dagtrip vol kunst.

Zogezegd in Gent – opening van de Literaire Lente (vrijdag 6 april in Gent)

Of wat Arne Pauwels schreef over het zoeken naar Vlaams-Nederlandse tegenstellingen in Vlaanderen nu boeiend is of niet (zelfs binnen de redactie van in Letterland verschillen we daarover enigszins van mening), op Zogezegd in Gent werd deze tweedeling in elk geval werkelijkheid. Na Mortiers openingstoespraak over “De staat van het boek” (waarin hij over het evenement zelf zei: “Er bleek nood aan een evenement dat schaamteloos groot wil uitpakken, maar ook vertrouwt op de kracht van zuiver literaire teksten.”) splitste het publiek zich op in een Nederlandse theaterzaal (met grootheden als Connie Palmen, A. F. Th. van der Heijden, Adriaan van Dis, Arthur Japin en de bij ons minder bekende Vonne van der Meer) en een Vlaamse balzaal. Ik koos voor Vlaanderen, om er op basis van enkele voorgedragen fragmenten te besluiten dat er al te veel tekstbraaksel tot literatuur wordt verheven. Zelfs de debuterende Mustafa Kör, van wie ik nochtans na het lezen van een innig mooi kortverhaal enige verwachtingen had, grossierde in clichés alsof hij veeleer dan zijn talent, zijn geslaagde integratie wou bewijzen.

Aan het eind van de Vlaamse stoet kwamen gelukkig nog enkele fragmenten die me wel overtuigden. Van Anne Provoost las ik eerder al een intens verhaal. Dat verhaal blijkt nu het openingshoofdstuk van haar nieuwste roman In de zon kijken. Verder kon Johan De Boose mij ook boeien met een fragment uit zijn roman Noem het middernacht en bewees David Van Reybrouck dat je niet zomaar op een fragment mag afgaan: hoewel zijn roman Slagschaduw over verlies gaat en een ernstig boek lijkt, bracht Van Reybrouck eindelijk wat humor in de avond.

De avond eindigde toch nog goed met eerst enkele voorgedragen fragmenten uit de volledige Shakespeare in een vertaling van Willy Courteaux en daarna een interview met Paul Mennes over zijn nieuwste roman Kamermuziek en over Norwegian Wood van Haruki Murakami. Aan het eind van het interview won ik in een Vlaamse tombola de beide boeken. Het deed mij mijn vraag even vergeten waarom ook dit jaar geen enkele dichtbundel tot de “zuiver literaire teksten” behoorde.

Annette Speelt, De eeuw van mijn dochter (naar een theatertekst van Ilja Leonard Pfeijffer) (vrijdag 30 maart in Utrecht)

Pfeijffer schreef in rijmende alexandrijnen een tragedie, die tegelijk een kritische blik op het huidige Nederlandse politieke beleid geeft. Het verhaal start bij de dood van premier Balkenende. Jeroen Krabbé (“u kent mij als schilder, denker, vriend, vooral als groot acteur / de grootste, zegt men”) begint al snel met weduwe Balkenende aan te pappen en heeft eerst ook een oogje op diens dochter. De goden Zeus, Apollo en Athene helpen om de tragedie naar zijn onvermijdelijke afloop te leiden: die waarin alles bij het oude blijft.

Pfeijffer kijkt niet op een meta-verwijzing meer of minder: politiek en leven worden door de personages voortdurend met het toneelspel vergeleken. Het is bij momenten van het goede teveel, maar aan het einde van het stuk wordt het metaspel wel bijtend, wanneer de goden de leiders van Nederland in de steek laten en het publiek zijn rol van klapvee uitstekend speelt. Alleen al voor het slot, maar ook voor de goede acteerprestaties (Lidewij Mahler als dochter Amelie Balkenende was zelfs uitstekend) en de tekstuele krachttoer, raad ik aan om dit zeker te gaan zien.

De Nacht van de Poëzie (zaterdag 31 maart in Utrecht)

Er is veel gepraat over het gedrag van Eus, maar belangrijker is dat hij erg sterke gedichten bracht op de Nacht van de Poëzie. Samen met een opvallend warm voordragende Erik Jan Harmens is hij de dichter die me het meest nieuwsgierig gemaakt heeft naar de te verschijnen bundel. Andere sterke momenten waren: het ironische liefdesgedicht voor een lastig konijn van Judith Herzberg, het gedicht ‘Geschiedenis’ van Joke Van Leeuwen en haar slotblues, met het publiek als jazzy drum, het integere openingsgedicht van Bart Moeyaert, de stevige voordracht David Van Reybrouck, de verrassend bijtende gedichten van Neeltje Maria Min, de viola da gamba bij Ingmar Heytzes voordracht en het samenspel tussen de dichter en muzikant Ralph Meulenbroeks – en voorts de muziek van Les Freres Guissé, Roosbeef en Gert Vlok Nel, die me (met een Nederlandse vertaling van zijn liederen op het grote scherm) deze keer wel kon overtuigen.

Daartegenover staan slechts twee dichters die me tegenvielen: Kees van Domselaar en Alex van Warmerdam.

Nog een positief woord voor de programmators: de volgorde van de dichters vloeide goed in elkaar over en gaf het geheel een tegelijk intense en ingetogen sfeer, tot en met afsluiter Alexis de Roode, die het zijn vermoeide publiek niet moeilijk maakte, maar ons goedgeluimd het einde van de nacht instuurde. Een pluim voor de samenstellers.

Opening Galerie 93 (zondag 1 april in Schiedam)

Onverwacht heb ik zelf die zondagnamiddag een korte voordracht mogen houden, gedeeltelijk samen met ACG Vianen. Ik probeerde er een nieuw gedicht uit dat in het zomernummer van De Brakke Hond zal verschijnen. Met ACG bracht ik ook een gedicht van Mark Insingel, het openings- en slotgedicht van diens bundel Perpetuum mobile.

Los daarvan zag ik een erg geslaagde en vooral een erg interactieve tentoonstelling. Samen met een tentoonstelling rond Lucebert en nog enkele mooie galerieën lijkt Schiedam me uitermate geschikt voor een dagtrip vol kunst.

Zogezegd in Gent – opening van de Literaire Lente (vrijdag 6 april in Gent)

Of wat Arne Pauwels schreef over het zoeken naar Vlaams-Nederlandse tegenstellingen in Vlaanderen nu boeiend is of niet (zelfs binnen de redactie van in Letterland verschillen we daarover enigszins van mening), op Zogezegd in Gent werd deze tweedeling in elk geval werkelijkheid. Na Mortiers openingstoespraak over “De staat van het boek” (waarin hij over het evenement zelf zei: “Er bleek nood aan een evenement dat schaamteloos groot wil uitpakken, maar ook vertrouwt op de kracht van zuiver literaire teksten.”) splitste het publiek zich op in een Nederlandse theaterzaal (met grootheden als Connie Palmen, A. F. Th. van der Heijden, Adriaan van Dis, Arthur Japin en de bij ons minder bekende Vonne van der Meer) en een Vlaamse balzaal. Ik koos voor Vlaanderen, om er op basis van enkele voorgedragen fragmenten te besluiten dat er al te veel tekstbraaksel tot literatuur wordt verheven. Zelfs de debuterende Mustafa Kör, van wie ik nochtans na het lezen van een innig mooi kortverhaal enige verwachtingen had, grossierde in clichés alsof hij veeleer dan zijn talent, zijn geslaagde integratie wou bewijzen.

Aan het eind van de Vlaamse stoet kwamen gelukkig nog enkele fragmenten die me wel overtuigden. Van Anne Provoost las ik eerder al een intens verhaal. Dat verhaal blijkt nu het openingshoofdstuk van haar nieuwste roman In de zon kijken. Verder kon Johan De Boose mij ook boeien met een fragment uit zijn roman Noem het middernacht en bewees David Van Reybrouck dat je niet zomaar op een fragment mag afgaan: hoewel zijn roman Slagschaduw over verlies gaat en een ernstig boek lijkt, bracht Van Reybrouck eindelijk wat humor in de avond.

De avond eindigde toch nog goed met eerst enkele voorgedragen fragmenten uit de volledige Shakespeare in een vertaling van Willy Courteaux en daarna een interview met Paul Mennes over zijn nieuwste roman Kamermuziek en over Norwegian Wood van Haruki Murakami. Aan het eind van het interview won ik in een Vlaamse tombola de beide boeken. Het deed mij mijn vraag even vergeten waarom ook dit jaar geen enkele dichtbundel tot de “zuiver literaire teksten” behoorde.