in Letterland

Interview met F. Starik

- door Olaf Risee

F. Starik is met zijn gedicht Groot in Japan winnaar geworden van de Plantage Poëzieprijs 2006, die op 28 oktober wordt uitgereikt in Amsterdam.

Allereerst: van harte gefeliciteerd! En dan de enige vraag die er toe doet: wat ging er door u heen toen u de blijde boodschap vernam?

Ik dacht: 28 oktober, 28 oktober, ik ken die datum, ja, dan moet ik al iets anders doen, en inderdaad. Ik heb voorgesteld dat men de Prijs aan een ander geeft, maar dat wilden ze niet. En een andere datum zat er ook niet in. De Prijs wordt al vijftien jaar uitgereikt op de laatste zaterdag van oktober.

F. Starik is met zijn gedicht Groot in Japan winnaar geworden van de Plantage Poëzieprijs 2006, die op 28 oktober wordt uitgereikt in Amsterdam.

Allereerst: van harte gefeliciteerd! En dan de enige vraag die er toe doet: wat ging er door u heen toen u de blijde boodschap vernam?

Ik dacht: 28 oktober, 28 oktober, ik ken die datum, ja, dan moet ik al iets anders doen, en inderdaad. Ik heb voorgesteld dat men de Prijs aan een ander geeft, maar dat wilden ze niet. En een andere datum zat er ook niet in. De Prijs wordt al vijftien jaar uitgereikt op de laatste zaterdag van oktober.

Vragen van Neruda aan Komrij

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Gerrit Komrij.)

Wie beval me de deuren te rammen
van mijn eigen hoogmoed?

Het is verleidelijk de draak te steken met zulke dichterlijke pseudo-wijsheden. Wie ried me af de ramen te lappen van mijn eigen bescheidenheid?

Zullen er Tjechoslowaken of
schildpadden opstaan uit jouw as?

Dit is een vermomming van de vraag: wil je een appel of een peer? Waarop het antwoord altijd moet luiden: een banaan.

Hoeveel kerken heeft de hemel?

Strikvraag. Alsof we niet weten dat de hemel één verschrikkelijke kerk is, waar het kind met het waterhoofd rondspookt.

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Gerrit Komrij.)

Wie beval me de deuren te rammen
van mijn eigen hoogmoed?

Het is verleidelijk de draak te steken met zulke dichterlijke pseudo-wijsheden. Wie ried me af de ramen te lappen van mijn eigen bescheidenheid?

Zullen er Tjechoslowaken of
schildpadden opstaan uit jouw as?

Dit is een vermomming van de vraag: wil je een appel of een peer? Waarop het antwoord altijd moet luiden: een banaan.

Hoeveel kerken heeft de hemel?

Strikvraag. Alsof we niet weten dat de hemel één verschrikkelijke kerk is, waar het kind met het waterhoofd rondspookt.

Interview met Michaël Stoker

- door Olaf Risee

Michaël Stoker is secretaris van het Poëziecircus. Dit jaar organiseren zij voor het eerst het NK Poetry Slam, die doorgaat op zaterdag 7 oktober.

De voorgaande jaren werd de NK Poetry Slam nog georganiseerd door De Wintertuin in Nijmegen. Vanwaar nu de verhuizing naar Utrecht?

Eerder dit jaar vernam Alexis de Roode, die op dichtpodia.nl alle poëziepodia van Nederland en Vlaanderen inventariseert en publiceert, dat de Wintertuin geen prioriteit meer gaf aan het organiseren van poetry slams. Onder andere de regionale slams in Brabant/Gelderland, maar ook de nationale slam, sinds 2002 door De Wintertuin georganiseerd, werden daarvan het slachtoffer. En dat terwijl er overal en nergens nog heel actief en succesvol ‘geslamd’ wordt, onder andere in de Utrechtse Schouwburg waar Het Poëziecircus maandelijks ZinderZlam! organiseert. Wij vonden het jammer dat er geen landsfinale meer was terwijl er bij Poetry International wel jaarlijks een ‘Worldslampionship’, ook in 2007, wordt georganiseerd. Daar hoort een publiekelijk gekozen Nederlandse afvaardiging bij. De nog actieve slampodia onderschreven ons standpunt en tezamen met de financiële en organisatorische steun van de Gemeente Utrecht, busmaatschappij GVU en Tivoli was snel duidelijk dat er dit najaar een jaarfinale in Utrecht kon komen. We hebben niet de pretentie iets beter te gaan doen dan De Wintertuin, maar we hebben de lat wel hoog gelegd: Tivoli kan 1000 man publiek herbergen tegen de 300 man van Doornroosje. En naast de entr’acts van de ‘traditionele’ dj en vj komt Vinkenoog de avond openen en spelen de bands A Balladeer en The Lovebombers. Voorts hebben we wat gesleuteld aan de formule vak- en publiekjury.

Michaël Stoker is secretaris van het Poëziecircus. Dit jaar organiseren zij voor het eerst het NK Poetry Slam, die doorgaat op zaterdag 7 oktober.

De voorgaande jaren werd de NK Poetry Slam nog georganiseerd door De Wintertuin in Nijmegen. Vanwaar nu de verhuizing naar Utrecht?

Eerder dit jaar vernam Alexis de Roode, die op dichtpodia.nl alle poëziepodia van Nederland en Vlaanderen inventariseert en publiceert, dat de Wintertuin geen prioriteit meer gaf aan het organiseren van poetry slams. Onder andere de regionale slams in Brabant/Gelderland, maar ook de nationale slam, sinds 2002 door De Wintertuin georganiseerd, werden daarvan het slachtoffer. En dat terwijl er overal en nergens nog heel actief en succesvol ‘geslamd’ wordt, onder andere in de Utrechtse Schouwburg waar Het Poëziecircus maandelijks ZinderZlam! organiseert. Wij vonden het jammer dat er geen landsfinale meer was terwijl er bij Poetry International wel jaarlijks een ‘Worldslampionship’, ook in 2007, wordt georganiseerd. Daar hoort een publiekelijk gekozen Nederlandse afvaardiging bij. De nog actieve slampodia onderschreven ons standpunt en tezamen met de financiële en organisatorische steun van de Gemeente Utrecht, busmaatschappij GVU en Tivoli was snel duidelijk dat er dit najaar een jaarfinale in Utrecht kon komen. We hebben niet de pretentie iets beter te gaan doen dan De Wintertuin, maar we hebben de lat wel hoog gelegd: Tivoli kan 1000 man publiek herbergen tegen de 300 man van Doornroosje. En naast de entr’acts van de ‘traditionele’ dj en vj komt Vinkenoog de avond openen en spelen de bands A Balladeer en The Lovebombers. Voorts hebben we wat gesleuteld aan de formule vak- en publiekjury.

Vragen van Neruda aan Ariaans

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Sven Ariaans.)

Waarom herinneren oudjes zich
niets van schulden of brandwonden?

Wat zeg je me nou, Pablo, meen je dat werkelijk? Even afgezien van Altzheimer-patienten (god hebbe hun geheugen) is mijn ervaring dat oudjes zich schulden maar al te goed herinneren, om van brandwonden nog maar te zwijgen. Maar misschien is het juist dit zwijgen dat je bedoelt, Pablo. Dat zou heel goed kunnen. Jij kwam uit een land waarin je levensverwachting drastisch daalde zodra je het waagde je mond open te doen. Helden worden niet oud, dat weten we allemaal. En wie de honderd wil halen doet er sowieso, ook in een relatief veilige omgeving, verstandig aan de ogen zo af en toe te sluiten, de lippen verzegeld te houden en het geheugen selectief te laten opereren. Maar zal ik je eens iets geks vertellen, Pablo, nu we hier toch zitten te keuvelen? In het land waar ikzelf vandaan kom, zijn het juist de oudjes die zich danig roeren in gesprekken over schulden en brandwonden die zijn aangedaan en opgelopen gedurende de enige serieuze oorlog die wij hier in het recente verleden hebben gekend. En als je hun overlevering mag geloven waren ze allemaal een held, Pablo, de Nederlandse oudjes. Velen hebben brandwonden opgelopen, wat vaak de schuld was van de overburen, door wie ze verraden werden. Het is frappant, maar in dit land zijn alle overburen dood en alle helden nog in leven. Wij zijn een volk van uiterst bekwame herinneringsruiters, Pablo. Maar vertel alsjeblieft tegen niemand dat ik dit gezegd heb, want voor ik het weet ben ik de pisang. In mijn land is het verstandiger te zwijgen over een geschiedenis die je niet hebt meegemaakt.

Vragen van Neruda aan Blé

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Sacha Blé.)

Wie geeft de namen en nummers
aan de onnoembare onschuldige?

Ik schreef T. voor muur in zomer voor het dochtertje van een Tibetaanse vluchtelingen in India. Haar moeder stierf in het kraambed. Het meisje T. startte dus kansarmer dan vele anderen, hoewel onnoembaar onschuldig. Wie geeft de namen?

T. voor muur in zomer

Ik wil je wel een gedicht schrijven T.,
waarin ik je speels in witte wolken hang,

waarin ik het cement verwerk van de
vuilwitte muur voor dewelke je klein,

met je leven, open staat. Jij blinkt altijd
op die foto T., nee, nooit die muur, nee,

ik roep hem elke dag neer, ik jaag hem op,
ik vergooi hem tot hij gegeneerd breekt.

We zien je dus dagen in onze woonkamer T.,
we denken je nog fratsend en nog steeds heel

beleefd, volgende zomer zijn we dan terug,
we zullen foto’s bij ons hebben van de zee.

Vragen van Neruda aan Breukers

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Chrétien Breukers.)

Wie schreeuwden het uit van vreugde
toen het blauw geboren werd?

Dat deden, om begrijpelijke redenen, Blauws ouders. Lichtblauw en Donkerblauw. Later vroegen ze zich af: 'Hoe kan ons kind zo... blauw zijn? Zo helemaal niet lichtblauw, als zijn moeder? Of donkerblauw, als zijn vader?' Of: 'Is dit blauw wel ons kind?'

Zie je niet dat de appelboom bloeit
om in de appel te sterven?

Welnee, de appel sterft om niet langer appel te hoeven zijn. Bovendien: de appel ervaart zichzelf niet als appel. De appel ziet zichzelf als groter dan de boom waar hij van afvalt en kleiner dan zijn eigen pit.

Voor welk raam bleef ik
kijken naar de begraven tijd?

Voor het rechtse raam op de eerste verdieping, aan de achterkant van het huis. Daar stond ik altijd te kijken, ook naar de niet-begraven tijd, en naar de tijd die nog geboren moest worden. Die laatste was opmerkelijk ondood, ook al leefde hij nog niet.

(In Vragen van Neruda reageert een dichter op drie vragen uit het Boek der Vragen van Pablo Neruda. Deze keer: Chrétien Breukers.)

Wie schreeuwden het uit van vreugde
toen het blauw geboren werd?

Dat deden, om begrijpelijke redenen, Blauws ouders. Lichtblauw en Donkerblauw. Later vroegen ze zich af: 'Hoe kan ons kind zo... blauw zijn? Zo helemaal niet lichtblauw, als zijn moeder? Of donkerblauw, als zijn vader?' Of: 'Is dit blauw wel ons kind?'

Zie je niet dat de appelboom bloeit
om in de appel te sterven?

Welnee, de appel sterft om niet langer appel te hoeven zijn. Bovendien: de appel ervaart zichzelf niet als appel. De appel ziet zichzelf als groter dan de boom waar hij van afvalt en kleiner dan zijn eigen pit.

Voor welk raam bleef ik
kijken naar de begraven tijd?

Voor het rechtse raam op de eerste verdieping, aan de achterkant van het huis. Daar stond ik altijd te kijken, ook naar de niet-begraven tijd, en naar de tijd die nog geboren moest worden. Die laatste was opmerkelijk ondood, ook al leefde hij nog niet.

Interview met Erik Jan Harmens

- door Olaf Risee

Dichters! is de titel van het nieuwe poëzieprogramma dat Erik Jan Harmens voor de VPRO zal maken. Het programma is vanaf aanstaande dinsdag, als vast onderdeel van De Avonden, wekelijks tussen 21 en 22 uur te beluisteren op De Concertzender.

Je hebt voor de VPRO het afgelopen seizoen al diverse interviews gemaakt. Hoe kijk je daar zelf op terug?

Het kan beter en het kan slechter, ik doe m'n best, mis (als ik uitzendingen later naluister) nog teveel kansen, maar ik doe ervaring op en heb er plezier in, en een aantal luisteraars ook, dus we gaan fijn door. Ik ben beter in een radioprogramma presenteren dan in klussen, zoveel staat vast.